Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong hệ thống thuế Việt Nam khi hàng loạt luật, nghị định mới có hiệu lực, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Bài viết này tóm tắt toàn bộ các quy định quan trọng nhất mà kế toán và chủ doanh nghiệp cần nắm rõ.
1. Luật Sửa Đổi 4 Luật Thuế (Thông Qua Ngày 24/04/2026)
Quốc hội đã chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT, Luật Thuế TNCN, Luật Thuế TNDN và Luật Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt vào ngày 24/04/2026. Đây là cuộc cải cách thuế toàn diện nhất trong nhiều năm gần đây, với phần lớn quy định có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
Những điểm thay đổi chính:
- Nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT lên 500 triệu đồng/năm (trước đây là 200 triệu đồng)
- Bỏ hình thức thuế khoán, chuyển sang tự kê khai, tự nộp thuế theo doanh thu thực tế
- Điều chỉnh thuế suất và biểu thuế lũy tiến đối với thuế TNCN
2. Thuế Thu Nhập Cá Nhân (TNCN) Sửa Đổi Từ 01/07/2026
Đây là thay đổi được đông đảo người lao động và doanh nhân quan tâm nhất. Biểu thuế TNCN được rút gọn và điều chỉnh đáng kể:
Biểu thuế lũy tiến mới (từ 7 bậc xuống 5 bậc)
- Bậc 1: Thu nhập tính thuế đến 60 triệu đồng/năm → Thuế suất 5%
- Bậc 2: Trên 60 triệu đến 120 triệu đồng/năm → Thuế suất 10%
- Bậc 3: Trên 120 triệu đến 216 triệu đồng/năm → Thuế suất 20%
- Bậc 4: Trên 216 triệu đến 384 triệu đồng/năm → Thuế suất 30%
- Bậc 5: Trên 384 triệu đồng/năm → Thuế suất 35%
Mức giảm trừ gia cảnh mới (áp dụng từ 01/07/2026)
- Bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm)
- Mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng
Lưu ý: Trước ngày 01/07/2026, mức giảm trừ gia cảnh cũ vẫn được áp dụng (11 triệu đồng/tháng cho bản thân và 4,4 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc).
Thuế TNCN từ chuyển nhượng bất động sản
Áp dụng thuế suất cố định 2% trên giá chuyển nhượng ghi trong hợp đồng hoặc theo giá quy định của pháp luật, thay cho cách tính phức tạp trước đây.
3. Nghị Định 68/2026/NĐ-CP – Chính Sách Thuế Hộ Kinh Doanh
Nghị định 68/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 05/03/2026) quy định chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Đây là văn bản pháp lý cốt lõi thay thế hoàn toàn cơ chế thuế khoán.
Cơ chế mới: Tự kê khai, tự nộp thuế
- Hơn 5 triệu hộ kinh doanh trên cả nước chính thức chuyển sang hệ thống tự khai thuế từ 01/01/2026
- Hộ kinh doanh tự xác định doanh thu, tự tính và nộp thuế GTGT + TNCN theo thực tế
- Bãi bỏ hoàn toàn lệ phí môn bài đối với hộ kinh doanh
Ngưỡng doanh thu và nghĩa vụ kê khai
- Doanh thu ≤ 500 triệu đồng/năm: Báo cáo doanh thu thực tế và kê khai thuế liên quan trước ngày 31/01 của năm kế tiếp. Không phải nộp thuế GTGT và TNCN.
- Doanh thu > 500 triệu đồng/năm: Phải kê khai và nộp thuế từ quý phát sinh doanh thu vượt ngưỡng.
Quy định chuyển tiếp quan trọng
- Không truy thu, không phạt đối với các năm trước (trừ trường hợp cố ý che giấu doanh thu)
- Hộ kinh doanh phải lập bảng kê tài sản, hàng tồn kho tính đến ngày 31/12/2025 và nộp cho cơ quan thuế trước ngày 20/04/2026
4. Quy Định Hóa Đơn Điện Tử Năm 2026
Hóa đơn điện tử tiếp tục được mở rộng bắt buộc, đặc biệt đối với hộ kinh doanh từ năm 2026:
Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh
- Doanh thu ≥ 1 tỷ đồng/năm: Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế
- Doanh thu < 1 tỷ đồng/năm: Không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử
Hỗ trợ từ hệ thống thuế
Đối với hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử có mã cơ quan thuế, hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ tự động hỗ trợ xác định số thuế GTGT, TNCN, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường và cập nhật dữ liệu cho người nộp thuế.
5. Xử Phạt Vi Phạm Thuế và Hóa Đơn – Nghị Định 310/2025/NĐ-CP
Nghị định 310/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn có hiệu lực từ ngày 16/01/2026, với nhiều điểm thay đổi quan trọng theo hướng công bằng và hợp lý hơn:
Những điểm mới về nguyên tắc xử phạt
- Chỉ phạt một lần đối với hành vi nộp hồ sơ khai thuế sai
- Chỉ phạt một lần đối với hành vi xuất hóa đơn sai thời điểm hoặc không xuất hóa đơn (tính gộp số lượng hóa đơn vi phạm)
- Bãi bỏ tình tiết tăng nặng “vi phạm hành chính nhiều lần” trong lĩnh vực này
- Bổ sung các trường hợp bất khả kháng: thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn, chiến tranh…
Mức xử phạt vi phạm hóa đơn điện tử
- Xuất hóa đơn sai thời điểm: Phạt từ 250.000 đồng đến 35 triệu đồng tùy số lượng hóa đơn vi phạm
- Không xuất hóa đơn (từ 50 hóa đơn trở lên): Phạt từ 60–80 triệu đồng
- Hộ kinh doanh vi phạm nghĩa vụ thuế: Có thể bị phạt đến 20 triệu đồng
6. Những Việc Doanh Nghiệp và Hộ Kinh Doanh Cần Làm Ngay
Trước những thay đổi toàn diện nêu trên, dưới đây là danh sách việc cần ưu tiên thực hiện:
- ✅ Đăng ký hệ thống hóa đơn điện tử nếu doanh thu dự kiến ≥ 1 tỷ đồng/năm
- ✅ Lập bảng kê tài sản, hàng tồn kho tính đến 31/12/2025 và nộp trước 20/04/2026 (đối với hộ kinh doanh)
- ✅ Cập nhật phần mềm kế toán để áp dụng biểu thuế TNCN 5 bậc từ 01/07/2026
- ✅ Rà soát lại giảm trừ gia cảnh cho người lao động trong doanh nghiệp
- ✅ Tìm hiểu nghĩa vụ kê khai theo quý nếu doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng
- ✅ Tư vấn kế toán chuyên nghiệp để cập nhật quy trình phù hợp với nghị định mới
Kết Luận
Năm 2026 là năm bản lề với nhiều thay đổi sâu rộng về thuế và hóa đơn tại Việt Nam. Từ việc bỏ thuế khoán, cải cách biểu thuế TNCN, nâng ngưỡng miễn thuế cho đến mở rộng hóa đơn điện tử và điều chỉnh quy định xử phạt – tất cả đều hướng đến một hệ thống thuế minh bạch, công bằng và hiện đại hơn.
Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần chủ động cập nhật, điều chỉnh quy trình kế toán và tuân thủ đúng hạn để tránh rủi ro phạt và truy thu thuế. Nếu cần hỗ trợ tư vấn chi tiết, hãy liên hệ với đội ngũ kế toán chuyên nghiệp của Kế Toán Startup để được giải đáp kịp thời.
Nguồn tham khảo: Thư Viện Pháp Luật, Cổng Thông Tin Chính Phủ, Tổng Cục Thuế, einvoice.vn, fastca.vn – Cập nhật tháng 5/2026.