Quy Định Mới Về Thuế, Kế Toán, Hóa Đơn Từ 01/7/2026

Từ ngày 01/7/2026, hàng loạt quy định mới về thuế, kế toán và hóa đơn chính thức có hiệu lực, xuất phát từ Luật Quản lý thuế 2025 và Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi). Chỉ trong một ngày (30/6/2026), Chính phủ và Bộ Tài chính đã ban hành đồng loạt nhiều Nghị định, Thông tư hướng dẫn. Bài viết tổng hợp 11 văn bản trọng tâm nhất mà kế toán, chủ doanh nghiệp cần nắm ngay.

Tổng quan các văn bản mới

1. Hóa đơn điện tử: Thời điểm lập và nguy cơ bị ngừng sử dụng

Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định lại thời điểm lập hóa đơn: bán hàng hóa tính từ lúc chuyển giao quyền sở hữu (không phân biệt đã thu tiền hay chưa); cung cấp dịch vụ tính từ lúc hoàn thành dịch vụ hoặc thời điểm thu tiền trước.

Đáng chú ý hơn, Thông tư 91/2026/TT-BTC liệt kê 11 trường hợp bị ngừng hoặc tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử, trong đó có: chấm dứt hiệu lực mã số thuế, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, bị cưỡng chế nợ thuế, sử dụng hóa đơn để bán hàng cấm/hàng giả, và đặc biệt là thuộc diện “rủi ro cao” theo Thông tư 94/2026. Doanh nghiệp rơi vào diện này bắt buộc chuyển sang hóa đơn điện tử có mã trong 10 ngày làm việc, và chỉ được quay lại hóa đơn không mã sau tối thiểu 12 tháng.

2. Thuế thu nhập cá nhân: Khai theo quý, miễn thuế tiền ăn ca

Thông tư 89/2026/TT-BTC chuyển việc khai thuế TNCN đã khấu trừ từ theo tháng sang theo quý, quyết toán theo năm. Tổ chức trả thu nhập vẫn có trách nhiệm quyết toán thay cho cá nhân đã ủy quyền.

Nghị định 253/2026/NĐ-CP nâng mức miễn thuế TNCN đối với tiền ăn ca, ăn trưa lên 1.200.000 đồng/người/tháng — phần vượt mức này mới phải tính vào thu nhập chịu thuế.

3. Thuế TNDN: Trần chi phí lãi vay 30% EBITDA

Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN đối với giao dịch liên kết không được vượt quá 30% EBITDA (lợi nhuận thuần + chi phí lãi vay ròng + khấu hao). Phần vượt được chuyển sang các kỳ sau, tối đa 5 năm. Doanh nghiệp có vay từ công ty mẹ, cổ đông lớn hoặc bên liên kết nên rà soát ngay để tránh bị loại chi phí khi quyết toán.

4. Quản lý thuế: Công khai mã số thuế và xếp hạng rủi ro

Nghị định 252/2026/NĐ-CP cho phép công khai trạng thái mã số thuế trong 3 trường hợp: ngừng hoạt động chưa hoàn tất thủ tục, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, và tạm ngừng kinh doanh. Doanh nghiệp nên tra cứu định kỳ trạng thái MST của đối tác trước khi ký hợp đồng.

Thông tư 94/2026/TT-BTC là căn cứ để cơ quan thuế xếp loại người nộp thuế “rủi ro cao”, kéo theo giám sát chặt hơn. Doanh nghiệp nên chủ động giữ hồ sơ tuân thủ tốt (nộp đúng hạn, khai chính xác) để tránh bị xếp vào nhóm này.

5. Mức phạt mới cần tránh

Nghị định 291/2026/NĐ-CP (hiệu lực 21/7/2026) bổ sung mức phạt 10-100 triệu đồng cho hành vi vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin thuế theo yêu cầu trao đổi thông tin quốc tế — mức phạt cao nhất áp dụng khi không cung cấp thông tin sau 15 ngày kể từ hết hạn, hoặc thông đồng che giấu người nộp thuế.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp cần làm gì trước tiên?

Ưu tiên rà soát quy trình lập hóa đơn điện tử theo NĐ 254/2026, kiểm tra trạng thái MST của đối tác, và tính lại tỷ lệ chi phí lãi vay/EBITDA nếu có giao dịch liên kết.

Khi nào phải đổi sang khai thuế TNCN theo quý?

Áp dụng ngay từ kỳ tính thuế quý III/2026 theo Thông tư 89/2026/TT-BTC.

Mức miễn thuế tiền ăn ca mới là bao nhiêu?

1.200.000 đồng/người/tháng theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, phần vượt phải tính thuế TNCN.

Kết luận

Giai đoạn 30/6-01/7/2026 đánh dấu một trong những đợt cập nhật pháp lý về thuế, kế toán, hóa đơn lớn nhất gần đây. Kế toán và chủ doanh nghiệp nên rà soát lại toàn bộ quy trình nội bộ — từ lập hóa đơn, khai thuế TNCN, đến các khoản vay liên kết — để tránh rủi ro bị phạt hoặc bị ngừng hóa đơn điện tử.