Chỉ trong vài ngày cuối tháng 7/2026, Bộ Tài chính liên tiếp ban hành 4 thông tư mới về thuế và kế toán: Thông tư 107, 108, 109 và 110/2026/TT-BTC. Trong đó đáng chú ý nhất là Thông tư 110 bãi bỏ một loạt văn bản thuế cũ, và Thông tư 109 siết lại điều kiện hoạt động của các đại lý thuế. Bài viết tổng hợp nhanh nội dung chính, thời điểm hiệu lực và việc kế toán, chủ doanh nghiệp cần làm ngay để không bị động.
📋 Mục Lục Bài Viết
Bảng tổng hợp các văn bản mới
| Số hiệu | Ngày BH → Hiệu lực | Nội dung chính |
|---|---|---|
| Thông tư 107/2026/TT-BTC | 24/7/2026 → 1/10/2026 | Kế toán nghiệp vụ thi hành án dân sự |
| Thông tư 108/2026/TT-BTC | 24/7/2026 | Kế toán cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước |
| Thông tư 109/2026/TT-BTC | 24/7/2026 | Quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ đại lý thuế |
| Thông tư 110/2026/TT-BTC | 28/7/2026 → 12/9/2026 | Bãi bỏ 22 Thông tư + 3 Quyết định trong lĩnh vực thuế |
Thông tư 110/2026/TT-BTC: dọn dẹp 25 văn bản thuế cũ
Đây là văn bản đáng chú ý nhất trong đợt này. Thông tư 110/2026/TT-BTC bãi bỏ toàn bộ 22 Thông tư và 3 Quyết định của Bộ Tài chính trong lĩnh vực thuế, có văn bản ban hành từ tận năm 1991 (như Thông tư 69-TC/TCT về thuế tài nguyên). Các văn bản bị bãi bỏ trải rộng từ thuế lợi tức, thuế nhà đất, thuế thu nhập cá nhân, thuế GTGT viễn thông, ưu đãi thuế phần mềm, đến cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế và mẫu biên lai thuế cũ.
Về bản chất đây là động tác rà soát, loại bỏ văn bản đã lạc hậu — nhưng nếu quy chế nội bộ, hợp đồng hay quy trình kế toán của doanh nghiệp vẫn đang trích dẫn các văn bản này làm căn cứ pháp lý, kế toán cần cập nhật lại trước ngày hiệu lực 12/9/2026 để tránh dẫn chiếu văn bản đã hết hiệu lực.
Thông tư 109/2026/TT-BTC: siết điều kiện đại lý thuế
Thông tư 109/2026/TT-BTC quy định lại việc quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế (đại lý thuế). Doanh nghiệp đang thuê ngoài dịch vụ kê khai, quyết toán thuế nên chủ động yêu cầu đơn vị đại lý thuế xác nhận vẫn đáp ứng đầy đủ điều kiện hoạt động theo quy định mới, tránh rủi ro hồ sơ thuế bị từ chối vì lý do đại lý không đủ điều kiện.
Thông tư 107 và 108/2026/TT-BTC: kế toán cho đối tượng đặc thù
Thông tư 107/2026/TT-BTC hướng dẫn kế toán nghiệp vụ thi hành án dân sự, quy định đơn vị tiền tệ ghi sổ là Đồng Việt Nam, cách quy đổi ngoại tệ, vàng bạc, tài sản tạm giữ. Thông tư 108/2026/TT-BTC hướng dẫn kế toán cổ phần hóa doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Cả hai văn bản này chỉ áp dụng cho đối tượng đặc thù (cơ quan thi hành án, doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa) nên phần lớn doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước không bị ảnh hưởng trực tiếp.
Ứng dụng thực tế cho kế toán, chủ doanh nghiệp
- Rà soát căn cứ pháp lý: đối chiếu danh mục 22 Thông tư/3 Quyết định bị bãi bỏ tại Thông tư 110 với các văn bản công ty đang dẫn chiếu, cập nhật trước 12/9/2026.
- Kiểm tra đại lý thuế: nếu đang thuê ngoài dịch vụ kê khai thuế, yêu cầu đơn vị cung cấp xác nhận đủ điều kiện theo Thông tư 109.
- Theo dõi nợ thuế: Cục Thuế đang áp dụng mạnh biện pháp tạm hoãn xuất cảnh với người đại diện pháp luật doanh nghiệp nợ thuế, không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký — cần rà soát công nợ thuế và địa chỉ trụ sở cho chính xác.
- Giao dịch với Síp: doanh nghiệp có đối tác tại Síp cần cập nhật hiệu lực Hiệp định thuế Việt Nam – Síp để áp dụng đúng ưu đãi.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư 110/2026/TT-BTC có hiệu lực từ khi nào?
Từ ngày 12/9/2026.
Doanh nghiệp thông thường có bị ảnh hưởng bởi Thông tư 107 và 108/2026/TT-BTC không?
Không trực tiếp — hai thông tư này chỉ áp dụng cho cơ quan thi hành án dân sự và doanh nghiệp Nhà nước thực hiện cổ phần hóa.
Đại lý thuế cần lưu ý gì theo Thông tư 109/2026/TT-BTC?
Cần rà soát lại điều kiện hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế theo quy định mới để tiếp tục được cung cấp dịch vụ hợp lệ cho khách hàng.
Kết luận
Đợt ban hành 4 thông tư mới về thuế và kế toán cuối tháng 7/2026 vừa dọn dẹp hệ thống văn bản thuế cũ, vừa siết chặt quản lý dịch vụ đại lý thuế. Kế toán trưởng và chủ doanh nghiệp nên chủ động rà soát căn cứ pháp lý nội bộ, kiểm tra tình trạng công nợ thuế và cập nhật quy trình trước các mốc hiệu lực để tránh rủi ro không đáng có.