Từ 01/07/2026, hàng loạt quy định thuế mới 2026 chính thức có hiệu lực và tác động trực tiếp đến công việc hằng ngày của kế toán: cách khai thuế GTGT, khấu trừ thuế TNCN cho lao động nghỉ việc, thủ tục đăng ký/khôi phục mã số thuế, và cả quy định xử phạt biển hiệu doanh nghiệp. Bài viết tổng hợp 6 văn bản đáng chú ý nhất, kèm phân tích thực tế và checklist hành động để kế toán trưởng, kế toán viên rà soát ngay quy trình nội bộ.
📋 Mục Lục Bài Viết
Bảng Tổng Hợp Văn Bản Mới
| Số hiệu | Ngày BH → Hiệu lực | Nội dung chính | Nhóm |
|---|---|---|---|
| TT 89/2026/TT-BTC | HL: 01/07/2026 | Hướng dẫn khai thuế GTGT theo Luật Quản lý thuế 2025 | Thuế GTGT |
| NĐ 253/2026/NĐ-CP | HL: 01/07/2026 | Khấu trừ 10% thuế TNCN cho người đã nghỉ việc | Thuế TNCN |
| TT 90/2026/TT-BTC | HL: 01/07/2026 | Đăng ký, khôi phục, chấm dứt mã số thuế | Đăng ký thuế |
| QĐ 1933/QĐ-BTC | BH: 20/07/2026 | Công bố thủ tục hành chính thuế bị thay thế/bãi bỏ | Quản lý thuế |
| NĐ 87/2026/NĐ-CP | HL: 15/05/2026 | Xử phạt vi phạm biển hiệu doanh nghiệp, tới 40 triệu đồng | Tuân thủ DN |
| TB 5858 (BHXH TPHCM) | 2026 | Đăng ký, thay đổi thông tin đóng BHXH/BHYT/BHTN tại TPHCM | BHXH/Payroll |
1. Thuế GTGT — Thông Tư 89/2026/TT-BTC
Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP, mang đến ba thay đổi đáng chú ý:
- Nguyên tắc khai theo tháng, được chọn khai theo quý nếu tổng doanh thu năm trước liền kề ≤ 50 tỷ đồng, hoặc doanh nghiệp mới thành lập.
- Mở rộng trường hợp không phải lập hồ sơ khai bổ sung — sai sót được điều chỉnh trực tiếp trên tờ khai của kỳ phát hiện, thay vì quay lại kỳ gốc như trước.
- Bộ hồ sơ khai thuế GTGT mới áp dụng theo Phụ lục I ban hành kèm thông tư.
Kế toán cần rà lại doanh thu năm 2025 của từng pháp nhân để xác định đúng kỳ khai (tháng hay quý) cho năm 2026.
2. Thuế TNCN — Nghị Định 253/2026/NĐ-CP
Đây là điểm dễ tính sai nhất trong đợt cập nhật lần này. Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP:
- Khấu trừ 10% thuế TNCN khi chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên cho người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động.
- Dưới 5 triệu đồng/lần: chỉ khấu trừ khi cá nhân có yêu cầu.
- Không được trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN) và giảm trừ gia cảnh khi tính số 10% này.
- Trợ cấp thôi việc chi đúng quy định pháp luật lao động không tính vào thu nhập chịu thuế.
Rủi ro thường gặp: kế toán quen nếp cũ vẫn trừ giảm trừ gia cảnh/bảo hiểm trước khi tính 10%, dẫn đến khấu trừ thiếu và doanh nghiệp phải nộp bổ sung.
3. Đăng Ký Thuế — Thông Tư 90/2026/TT-BTC & Quyết Định 1933/QĐ-BTC
Thông tư 90/2026/TT-BTC quy định lại toàn bộ phạm vi đăng ký thuế: mã số thuế 10 số cho tổ chức độc lập, 13 số cho đơn vị phụ thuộc. Thủ tục khôi phục hiệu lực mã số thuế (Điều 31) yêu cầu văn bản đề nghị theo mẫu 25/ĐKT, và người nộp thuế phải hoàn thành nghĩa vụ thuế phát sinh trong thời gian mã số thuế bị tạm đóng.
Song song đó, Quyết định 1933/QĐ-BTC (20/07/2026) công bố các thủ tục hành chính về đăng ký thuế bị thay thế/bãi bỏ để đồng bộ với TT 90. Kế toán cần dùng đúng mẫu 24/ĐKT, 25/ĐKT mới, tránh nộp hồ sơ theo mẫu cũ khiến hồ sơ bị trả lại.
4. Tuân Thủ Doanh Nghiệp — Nghị Định 87/2026/NĐ-CP
Có hiệu lực từ 15/05/2026, nghị định quy định 10 lỗi vi phạm về biển hiệu doanh nghiệp trong nhóm xử phạt văn hóa & quảng cáo: phạt 5-10 triệu đồng nếu biển hiệu thiếu tên cơ quan chủ quản, sai tên/địa chỉ/số điện thoại theo đăng ký kinh doanh, hoặc sai kích thước quy định. Mức phạt cao nhất trong nhóm lỗi liên quan có thể lên đến 40 triệu đồng, kèm biện pháp buộc tháo dỡ biển hiệu vi phạm.
Ứng Dụng Thực Tế Cho Kế Toán
- Cập nhật ngay quy trình chi trả lao động nghỉ việc: hướng dẫn nội bộ khấu trừ đúng 10% theo NĐ 253/2026/NĐ-CP, không trừ giảm trừ gia cảnh/bảo hiểm trước khi tính.
- Kiểm tra doanh thu 2025 của từng pháp nhân để đăng ký đúng kỳ khai GTGT (tháng hay quý) cho năm 2026.
- Thay mẫu đăng ký/khôi phục mã số thuế theo đúng mẫu mới trong TT 90/2026/TT-BTC.
- Rà soát biển hiệu tại trụ sở, chi nhánh, cửa hàng theo 10 lỗi vi phạm nêu tại NĐ 87/2026/NĐ-CP trước khi bị kiểm tra thực địa.
- Lưu bản PDF gốc của các văn bản trọng tâm vào hồ sơ pháp lý nội bộ, đối chiếu trên thuvienphapluat.vn trước khi áp dụng chính thức.
Câu Hỏi Thường Gặp
Khấu trừ 10% thuế TNCN cho người nghỉ việc có áp dụng cho mọi khoản chi trả không?
Chỉ áp dụng bắt buộc khi chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên. Dưới mức này, doanh nghiệp chỉ khấu trừ khi cá nhân yêu cầu.
Doanh nghiệp có doanh thu bao nhiêu thì được khai thuế GTGT theo quý?
Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống, hoặc doanh nghiệp mới thành lập, được lựa chọn khai theo quý thay vì theo tháng.
Biển hiệu công ty bị phạt bao nhiêu nếu sai thông tin?
Theo Nghị định 87/2026/NĐ-CP, mức phạt phổ biến là 5-10 triệu đồng cho các lỗi thiếu tên cơ quan chủ quản, sai thông tin đăng ký kinh doanh hoặc sai kích thước; một số lỗi liên quan có thể bị phạt tới 40 triệu đồng.
Kết Luận
Đợt cập nhật quy định thuế 2026 lần này tập trung vào ba mảng: khai thuế GTGT linh hoạt hơn, khấu trừ TNCN chặt chẽ hơn cho lao động nghỉ việc, và chuẩn hóa lại thủ tục đăng ký mã số thuế. Kế toán trưởng nên chủ động rà soát quy trình nội bộ ngay trong tháng, tránh để đến kỳ quyết toán mới phát hiện sai sót. Theo dõi ketoanstartup.com để cập nhật các bản tin pháp luật thuế – kế toán mới nhất mỗi tuần.