Ngày 18/8/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 118/2026/TT-BTC hướng dẫn đối tượng, phạm vi và thể thức áp dụng IFRS tại Việt Nam — bước đi cụ thể đầu tiên cho phép một nhóm doanh nghiệp đặc thù chuyển sang dùng Chuẩn mực quốc tế về kế toán thay vì VAS. Bài viết tóm tắt ai được áp dụng, áp dụng ra sao, và kế toán trưởng cần chuẩn bị gì trước thời điểm có hiệu lực 01/01/2027.
📋 Mục Lục Bài Viết
Ai được áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán?
Theo Điều 2 Thông tư 118/2026/TT-BTC, đối tượng áp dụng là doanh nghiệp, tổ chức kinh tế là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam (theo Nghị quyết 222/2025/QH15 ngày 27/6/2025 của Quốc hội và các văn bản hướng dẫn liên quan), với điều kiện: có nhu cầu, đủ khả năng và nguồn lực. Đây KHÔNG phải quy định bắt buộc áp dụng đại trà — doanh nghiệp thuộc diện này được lựa chọn áp dụng IFRS để lập báo cáo tài chính và báo cáo tài chính hợp nhất, hoặc tiếp tục dùng VAS như hiện tại.
Nói cách khác, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam hiện chưa thuộc diện điều chỉnh của Thông tư này. Chỉ khi doanh nghiệp là thành viên (hoặc có kế hoạch trở thành thành viên) của Trung tâm tài chính quốc tế mới cần quan tâm sâu.
Thể thức áp dụng: 3 nguyên tắc bắt buộc
Điều 3 của Thông tư quy định doanh nghiệp khi lựa chọn áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán phải tuân thủ:
- Áp dụng nguyên mẫu: không được điều chỉnh bất cứ nội dung nào của Chuẩn mực quốc tế về kế toán đang có hiệu lực.
- Nhất quán trong một năm tài chính: việc áp dụng hoặc ngừng áp dụng chỉ được thực hiện tại thời điểm bắt đầu kỳ kế toán năm tiếp theo — không được đổi qua lại giữa VAS và IFRS giữa năm.
- Đảm bảo chất lượng báo cáo: báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất phải phản ánh đầy đủ, kịp thời, trung thực, minh bạch, dễ kiểm tra, kiểm soát.
Thông tư có hiệu lực từ 01/01/2027 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này.
Ứng dụng thực tế cho kế toán trưởng
- Rà soát diện áp dụng: kiểm tra xem doanh nghiệp có thuộc hoặc có kế hoạch trở thành thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam hay không.
- Chuẩn bị nhân sự: nếu có kế hoạch áp dụng IFRS, cần đào tạo đội ngũ kế toán làm quen với chuẩn mực quốc tế — khác biệt đáng kể so với VAS ở nhiều điểm (ghi nhận doanh thu, công cụ tài chính, hợp nhất báo cáo…).
- Lên kế hoạch chuyển đổi đúng thời điểm: vì chỉ được đổi áp dụng/ngừng áp dụng vào đầu năm tài chính, doanh nghiệp cần quyết định sớm, không thể áp dụng giữa chừng năm.
- Theo dõi văn bản hướng dẫn tiếp theo: đây là chính sách mới, nhiều khả năng sẽ có thêm thông tư/công văn hướng dẫn chi tiết hơn về cách chuyển đổi báo cáo, xử lý số dư đầu kỳ khi chuyển từ VAS sang IFRS.
Câu hỏi thường gặp
Mọi doanh nghiệp Việt Nam có bắt buộc áp dụng IFRS từ 2027 không?
Không. Thông tư 118/2026/TT-BTC chỉ áp dụng cho doanh nghiệp, tổ chức kinh tế là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, và việc áp dụng là TỰ NGUYỆN (lựa chọn), không bắt buộc.
Doanh nghiệp có được áp dụng một phần IFRS, giữ lại một phần VAS không?
Không. Thông tư yêu cầu áp dụng nguyên mẫu Chuẩn mực quốc tế về kế toán, không được điều chỉnh, và phải nhất quán trong cả năm tài chính.
Nếu muốn áp dụng IFRS, doanh nghiệp cần làm gì trước?
Cần xác nhận tư cách thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, đánh giá nguồn lực và năng lực kế toán, sau đó quyết định áp dụng từ đầu một năm tài chính cụ thể (sớm nhất là năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau 01/01/2027).
Kết luận
Thông tư 118/2026/TT-BTC là bước đi đầu tiên mở đường cho việc áp dụng IFRS tại Việt Nam, nhưng phạm vi hiện còn giới hạn ở nhóm doanh nghiệp thuộc Trung tâm tài chính quốc tế. Kế toán trưởng nên chủ động rà soát xem doanh nghiệp mình có thuộc diện này không, và nếu có, bắt đầu chuẩn bị nhân sự, hệ thống từ sớm — vì quy định không cho phép áp dụng nửa vời hay đổi giữa chừng năm tài chính.