Từ ngày 01/01/2026, thuế khoán chính thức bị bãi bỏ hoàn toàn theo khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 — toàn bộ hơn 5,2 triệu hộ kinh doanh trên cả nước phải chuyển sang kê khai thuế thay vì nộp một mức cố định như trước. Đây đang là chủ đề “nóng” nhất được cộng đồng kế toán, các đại lý thuế và chính hộ kinh doanh tranh luận sôi nổi trong những tuần gần đây: tính thuế theo nhóm nào, hóa đơn điện tử bắt buộc từ mức doanh thu nào, và làm sao tránh bị phạt vì kê khai sai. Bài viết này tổng hợp lại các quy định, số liệu và ý kiến nhiều chiều — kể cả những điểm còn chưa thống nhất giữa các văn bản — để anh/chị hộ kinh doanh và các bạn mới làm kế toán có cái nhìn thực tế nhất.
📋 Mục Lục Bài Viết
- Bảng Tổng Hợp Văn Bản Pháp Luật Liên Quan
- 4 Nhóm Hộ Kinh Doanh Từ 2026: Cách Tính Thuế Khác Nhau Thế Nào?
- Hóa Đơn Điện Tử Hộ Kinh Doanh: Điểm Mới Từ 01/07/2026
- Tranh Luận Tại Quốc Hội: Hộ Kinh Doanh Lo Gì, Bộ Tài Chính Trấn An Ra Sao?
- Ứng Dụng Thực Tế: 7 Việc Hộ Kinh Doanh Cần Làm Ngay
- Câu Hỏi Thường Gặp
- Kết Luận
Bảng Tổng Hợp Văn Bản Pháp Luật Liên Quan
Chỉ trong hơn một năm, hàng loạt văn bản đã được ban hành hoặc sửa đổi liên tiếp cho chủ đề này — đây cũng là lý do khiến nhiều người thấy rối. Dưới đây là các văn bản cốt lõi nhất tính đến thời điểm bài viết:
| Văn bản | Nội dung chính | Hiệu lực |
|---|---|---|
| Nghị quyết 198/2025/QH15 | Bãi bỏ phương pháp thuế khoán với hộ, cá nhân kinh doanh | 01/01/2026 |
| Nghị định 70/2025/NĐ-CP | Giai đoạn 1: bỏ khoán với hộ có doanh thu ≥ 1 tỷ đồng/năm, bắt đầu hóa đơn điện tử từ máy tính tiền | 01/06/2025 |
| Nghị định 141/2026/NĐ-CP | Nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế (theo một số nguồn báo chí trích dẫn là từ 500 triệu lên 1 tỷ đồng/năm) | 01/01/2026 |
| Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 (khoản 25 Điều 5) | Quy định ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT ở mức 200 triệu đồng/năm | 01/01/2026 |
| Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 | Thuế suất ưu đãi 17% và miễn thuế 3 năm đầu cho doanh nghiệp nhỏ chuyển đổi từ hộ kinh doanh | 01/01/2026 |
| Nghị định 254/2026/NĐ-CP & Thông tư 91/2026/TT-BTC | Quy định chi tiết hóa đơn điện tử cho hộ kinh doanh (ủy nhiệm lập hóa đơn, xử lý sai sót, tạm ngừng sử dụng…) | 01/07/2026 |
Lưu ý quan trọng: giữa các nguồn hiện có sự chưa đồng nhất về con số ngưỡng doanh thu miễn thuế (200 triệu theo Luật Thuế GTGT, 500 triệu theo quy định cũ, hoặc 1 tỷ đồng theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP mà một số báo chí trích dẫn). Đây là điểm cơ quan thuế cần có văn bản hướng dẫn chính thức, thống nhất để áp dụng — bài viết trình bày đầy đủ các con số đang được lưu hành trên báo chí và văn bản để tham khảo, không khẳng định một con số duy nhất là chính thức. Hộ kinh doanh nên xác nhận lại với Chi cục Thuế quản lý trực tiếp trước khi áp dụng.
4 Nhóm Hộ Kinh Doanh Từ 2026: Cách Tính Thuế Khác Nhau Thế Nào?
Theo tổng hợp từ báo chí pháp luật và các văn bản trên, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được chia thành 4 nhóm theo doanh thu, mỗi nhóm áp dụng phương pháp thuế khác nhau:
| Nhóm | Doanh thu/năm | Cách tính thuế | Hóa đơn điện tử |
|---|---|---|---|
| Nhóm 1 | Dưới ngưỡng chịu thuế (200 triệu – 1 tỷ đồng tùy văn bản đối chiếu) | Miễn thuế GTGT và TNCN, nhưng vẫn phải kê khai để chứng minh doanh thu dưới ngưỡng | Không bắt buộc |
| Nhóm 2 | Trên ngưỡng miễn đến 3 tỷ đồng | Chọn 1 trong 2 cách: nộp theo tỷ lệ % trên doanh thu (khoảng 1,5%–7% tùy ngành, theo Phụ lục I Thông tư 40/2021/TT-BTC) hoặc 15% trên phần lãi | Bắt buộc, có mã hoặc từ máy tính tiền kết nối cơ quan thuế |
| Nhóm 3 | Trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng | Kê khai theo doanh thu thực tế, có thể đăng ký phương pháp khấu trừ; khuyến nghị mạnh chuyển đổi lên doanh nghiệp nhỏ và vừa để hưởng thuế suất ưu đãi 17% và miễn 3 năm đầu | Bắt buộc, dữ liệu kết nối cơ quan thuế |
| Nhóm 4 | Trên 50 tỷ đồng | Mô hình hộ kinh doanh không còn phù hợp — nên chuyển thành công ty TNHH hoặc cổ phần, kê khai đầy đủ theo phương pháp khấu trừ như doanh nghiệp | Bắt buộc như doanh nghiệp |
Ví dụ dễ hiểu: một quán bún nhỏ doanh thu 800 triệu đồng/năm rơi vào Nhóm 1, không phải nộp thuế GTGT và TNCN. Một cửa hàng điện thoại doanh thu 1,8 tỷ đồng/năm thuộc Nhóm 2, phần doanh thu vượt ngưỡng miễn chịu thuế theo tỷ lệ %, ước tính khoảng 12 triệu đồng/năm nếu chọn mức 1,5% cho ngành phân phối hàng hóa — nhưng phải lắp máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Hóa Đơn Điện Tử Hộ Kinh Doanh: Điểm Mới Từ 01/07/2026
Song song với việc bỏ thuế khoán, hóa đơn điện tử là mảng thay đổi nhiều nhất và cũng gây bối rối nhất cho hộ kinh doanh. Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC, có 7 điểm mới đáng chú ý từ 01/07/2026:
- Bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng: phải dùng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, trừ bán lẻ xe máy/ô tô và các trường hợp đã đăng ký hóa đơn điện tử có/không có mã từ trước.
- Thêm các trường hợp không phải dùng hóa đơn điện tử: ví dụ thu nhập từ cho thuê bất động sản, dịch vụ nội dung số, hoặc làm đại lý xổ số/bảo hiểm/bán hàng đa cấp mà đã bị khấu trừ thuế tại nguồn.
- Được ủy nhiệm cho bên thứ ba lập hóa đơn (ví dụ sàn thương mại điện tử), nhưng phải đăng ký với cơ quan thuế theo Mẫu 01/ĐKTĐ-HĐĐT.
- Có thể bị tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử nếu thông tin đăng ký thuế không khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và không bổ sung trong 10 ngày làm việc theo yêu cầu.
- Hộ có địa điểm kinh doanh cố định nộp hồ sơ đăng ký hóa đơn có mã theo từng lần phát sinh tại cơ quan thuế quản lý trụ sở; hộ không có địa điểm cố định thì nộp tại nơi cư trú.
- Được lập 1 hóa đơn điều chỉnh/thay thế chung cho nhiều hóa đơn sai cùng loại lỗi, cùng một khách hàng, trong cùng một tháng — thay vì phải sửa từng hóa đơn riêng lẻ.
- Hóa đơn đặt in của cơ quan thuế hết giá trị sử dụng từ 01/07/2026, hộ kinh doanh còn tồn phải tiêu hủy theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.
Bộ Tài chính cũng cho biết sẽ cung cấp miễn phí phần mềm kê khai, hóa đơn điện tử và kế toán để hỗ trợ hộ kinh doanh trong giai đoạn đầu chuyển đổi.
Tranh Luận Tại Quốc Hội: Hộ Kinh Doanh Lo Gì, Bộ Tài Chính Trấn An Ra Sao?
Trong phiên chất vấn, đại biểu Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) nhìn nhận chủ trương bỏ thuế khoán là bước chuyên nghiệp hóa cần thiết, nhưng cho rằng hộ kinh doanh “không sợ nộp thuế mà lo cách tính thuế và thủ tục rườm rà”, đồng thời có ý kiến đề xuất lùi thời điểm áp dụng để có thêm thời gian chuẩn bị. Đại biểu Phạm Văn Hòa nêu thực tế nhiều tiểu thương quen giao dịch bằng tiền mặt, ít tiếp cận công nghệ, lo bị xử phạt vì chưa biết dùng hóa đơn điện tử — và cũng lo hiện tượng giao dịch “né” hóa đơn để lách luật.
Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định đây là “chủ trương đúng của Đảng và Nhà nước” nhằm minh bạch hoạt động hộ kinh doanh và tạo bình đẳng với doanh nghiệp. Ông thừa nhận thuế khoán “đã bộc lộ nhiều hạn chế, dễ bị lạm dụng và tạo ra sự bất bình đẳng”. Về hóa đơn điện tử, Bộ trưởng nêu rõ: “Hiện nay chưa có ai bị xử phạt do không dùng hóa đơn điện tử” — việc xử phạt chỉ áp dụng khi hệ thống đã ổn định mà vẫn cố tình vi phạm. Các giải pháp hỗ trợ được công bố gồm: miễn thuế thu nhập 3 năm đầu và miễn lệ phí môn bài cho hộ mới chuyển đổi lên doanh nghiệp, cung cấp miễn phí phần mềm kê khai/hóa đơn/kế toán, và đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo.
Theo số liệu Bộ Tài chính công bố tại phiên họp: cả nước có hơn 5,2 triệu hộ kinh doanh, tạo 8–9 triệu việc lao động; trong đó khoảng 3,6 triệu hộ thuộc diện quản lý thuế, hơn 4.000 hộ có doanh thu trên 10 tỷ đồng/năm và 5 hộ có doanh thu trên 200 tỷ đồng/năm. Đây là những con số cho thấy vì sao chính sách này được xem là “giải pháp căn cơ” hướng tới mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 theo Nghị quyết 68-NQ/TW — nhưng cũng lý giải áp lực chuyển đổi không nhỏ đang đặt lên vai các hộ kinh doanh, đặc biệt là hộ quy mô vừa và nhỏ.
Ứng Dụng Thực Tế: 7 Việc Hộ Kinh Doanh Cần Làm Ngay
Theo khuyến nghị của bà Lê Thị Duyên Hải – Phó Tổng thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, hộ kinh doanh nên hoàn tất các việc sau để tránh lúng túng và rủi ro bị xử phạt:
- Rà soát doanh thu 2025 và dự kiến 2026 để xác định mình thuộc nhóm nào trong 4 nhóm nêu trên, từ đó chọn phương pháp tính thuế và phần mềm phù hợp.
- Kiểm kê hàng tồn kho tại thời điểm chuyển đổi — với hộ dưới 3 tỷ đồng chỉ để chứng minh nguồn gốc hàng hóa hợp pháp; với hộ trên 3 tỷ đồng, tồn kho ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí được trừ.
- Đăng ký hóa đơn điện tử sớm nếu doanh thu dự kiến đạt hoặc vượt mức bắt buộc, để làm quen hệ thống trước khi chính thức áp dụng.
- Chuẩn bị sổ sách kế toán theo quy định tương ứng với nhóm doanh thu của mình.
- Cập nhật thông tin đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế nếu có thay đổi, qua cơ chế một cửa liên thông hoặc trực tiếp tại cơ quan thuế — bỏ sót bước này có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị áp thuế theo biểu lũy tiến bất lợi hơn.
- Mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh và khai báo với cơ quan thuế — nên hoàn tất sớm để tránh rủi ro phát sinh.
- Kê khai thuế đúng kỳ qua eTax Mobile — hộ doanh thu dưới 50 tỷ đồng kê khai theo quý (kỳ đầu tiên thường vào cuối tháng 4); việc này cần định danh cá nhân điện tử trước khi có thể đăng ký hóa đơn điện tử và khai thuế trực tuyến.
Với các bước còn nhiều điểm kỹ thuật (chọn phương pháp tính thuế, xác định ngưỡng doanh thu chính xác cho từng ngành nghề), hộ kinh doanh nên chủ động liên hệ Chi cục Thuế quản lý trực tiếp hoặc đại lý thuế để được hướng dẫn cụ thể theo trường hợp của mình, tránh áp dụng sai do thông tin trên báo chí có thể chưa cập nhật kịp văn bản mới nhất.
Câu Hỏi Thường Gặp
Hộ kinh doanh doanh thu dưới ngưỡng miễn thuế có cần kê khai không?
Có. Dù được miễn thuế GTGT và TNCN, hộ kinh doanh Nhóm 1 vẫn phải kê khai để chứng minh doanh thu thực tế nằm dưới ngưỡng miễn — không kê khai có thể bị xem là vi phạm nghĩa vụ thuế.
Không dùng hóa đơn điện tử ngay từ 01/01/2026 có bị phạt không?
Theo phát biểu của Bộ trưởng Tài chính tại phiên chất vấn Quốc hội, đến thời điểm đó chưa có trường hợp nào bị xử phạt vì chưa dùng hóa đơn điện tử, và việc xử phạt chỉ đặt ra khi hệ thống đã vận hành ổn định mà vẫn cố tình vi phạm. Tuy nhiên đây là phát biểu mang tính định hướng chung, không thay thế văn bản xử phạt cụ thể — hộ kinh doanh vẫn nên đăng ký và làm quen hóa đơn điện tử sớm để tránh rủi ro.
Ngưỡng doanh thu không chịu thuế hiện tại là 200 triệu, 500 triệu hay 1 tỷ đồng?
Đây là điểm các nguồn báo chí và văn bản hiện chưa hoàn toàn thống nhất (Luật Thuế GTGT quy định 200 triệu, một số Nghị định sửa đổi được trích dẫn nâng lên 500 triệu rồi 1 tỷ đồng). Hộ kinh doanh nên xác nhận con số áp dụng chính thức với cơ quan thuế quản lý trực tiếp thay vì chỉ dựa vào một nguồn tin duy nhất.
Hộ kinh doanh Nhóm 3 có bắt buộc phải chuyển thành doanh nghiệp không?
Chưa bắt buộc, nhưng được khuyến nghị mạnh vì lợi ích thuế suất ưu đãi 17% và miễn thuế 3 năm đầu theo Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 và Nghị quyết 198/2025/QH15 — cần cân đối giữa lợi ích thuế và chi phí tuân thủ (sổ sách, kế toán) tăng thêm khi chuyển đổi.
Kết Luận
Việc bỏ thuế khoán từ 2026 là bước chuyển đổi lớn nhất của khu vực hộ kinh doanh trong nhiều năm qua, mang lại cơ hội minh bạch và bình đẳng hơn với doanh nghiệp, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức về thủ tục, hóa đơn điện tử và chi phí tuân thủ — nhất là khi bản thân các văn bản hướng dẫn vẫn còn một số điểm chưa đồng nhất. Với vai trò người làm kế toán hoặc chủ hộ kinh doanh, việc quan trọng nhất lúc này là chủ động rà soát doanh thu, xác định đúng nhóm áp dụng, và cập nhật liên tục theo hướng dẫn chính thức từ cơ quan thuế — thay vì vội áp dụng một con số hay quy định chưa được xác nhận chắc chắn. Nếu anh/chị có câu hỏi cụ thể về trường hợp của mình, hãy để lại bình luận hoặc liên hệ để được trao đổi thêm.