Hóa Đơn Điện Tử 2026: Điểm Mới Nghị Định 254, Thông Tư 91

Từ ngày 01/07/2026, cộng đồng kế toán đang bàn tán sôi nổi về hàng loạt thay đổi trong lĩnh vực hóa đơn điện tử, khi Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC chính thức thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP cùng các thông tư hướng dẫn cũ. Từ đối tượng bắt buộc dùng hóa đơn điện tử, cách xử lý hóa đơn sai sót, đến chính sách thưởng cho người tiêu dùng tố giác hành vi không xuất hóa đơn — bài viết tổng hợp những điểm mới quan trọng nhất, kèm khuyến nghị thực hiện dành cho kế toán và chủ doanh nghiệp.

Tổng Quan Các Văn Bản Mới Về Hóa Đơn Điện Tử

Ngoài 2 văn bản trọng tâm trên, tuần từ 14–20/9/2026 cơ quan thuế cũng ban hành thêm một số công văn hướng dẫn liên quan trực tiếp đến việc lập hóa đơn mà kế toán nên lưu ý:

• Công văn 6810/CT-QLNT (15/9/2026): hướng dẫn tỷ giá áp dụng khi ghi hóa đơn.
• Công văn 21591/CHQ-NVTHQ (11/9/2026): hướng dẫn tỷ giá trên hóa đơn xuất khẩu (Cục Hải quan).
• Công văn 6846/CT-QLNT (15/9/2026): làm rõ quy định giảm trừ gia cảnh khi tính thuế TNCN.

Nhóm 1: Ai Bắt Buộc Dùng Hóa Đơn Điện Tử Hoặc Máy Tính Tiền Từ 2026?

Nghị định 254/2026/NĐ-CP phân loại lại đối tượng sử dụng hóa đơn theo hướng rõ ràng hơn:

• Hóa đơn điện tử không mã của cơ quan thuế: áp dụng cho nhóm ngành đặc thù như tài chính – ngân hàng, chứng khoán, tài sản mã hóa, sàn giao dịch tín chỉ carbon, thương mại điện tử đủ điều kiện hạ tầng kết nối dữ liệu.
• Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền: bắt buộc với tổ chức, hộ kinh doanh bán hàng/cung cấp dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng cuối (siêu thị, nhà hàng, khách sạn, dịch vụ giải trí…), trừ khi đã đăng ký dùng hóa đơn điện tử tiêu chuẩn.
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng, hoặc bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, sử dụng, thuộc diện bắt buộc dùng hóa đơn điện tử có mã hoặc hóa đơn từ máy tính tiền. Dưới ngưỡng này, việc áp dụng vẫn mang tính khuyến khích.

Lưu ý: cách xác định mốc “doanh thu trên 1 tỷ đồng” (theo năm dương lịch hay 12 tháng liên tục) và tiêu chí “rủi ro cao về thuế” để buộc dùng hóa đơn có mã hiện chưa được các nguồn tổng hợp nêu rõ chi tiết — kế toán nên chờ hướng dẫn cụ thể từ Cục Thuế quản lý trực tiếp trước khi áp dụng cho các trường hợp giáp ranh.

Đồng thời, Nghị định liệt kê 8 nhóm giao dịch không bắt buộc xuất hóa đơn điện tử, đáng chú ý gồm: góp vốn bằng tài sản, điều chuyển tài sản nội bộ khi chia/tách/sáp nhập doanh nghiệp, cho mượn máy móc thiết bị không thu tiền, hàng luân chuyển nội bộ phục vụ sản xuất, và một số giao dịch tài chính (tái bảo hiểm, bán nợ, phái sinh, ngoại tệ).

Nhóm 2: 5 Trường Hợp Xử Lý Hóa Đơn Điện Tử Sai Sót

Đây là phần được dân kế toán quan tâm nhiều nhất vì ảnh hưởng trực tiếp đến công việc hàng ngày. Thông tư 91/2026/TT-BTC chia việc xử lý hóa đơn sai theo 5 tình huống:

Một thay đổi đáng chú ý khác: thời gian giải trình khi bị cơ quan thuế yêu cầu (trường hợp ngừng sử dụng hóa đơn) tăng từ 2 lên 3 ngày làm việc, đồng thời mở rộng hình thức giải trình qua điện tử, trực tiếp hoặc bằng văn bản.

Nhóm 3: Ủy Nhiệm Lập Hóa Đơn Và Thời Điểm Xuất Hóa Đơn Linh Hoạt Hơn

Trước đây việc ủy nhiệm lập hóa đơn thường gắn với các nền tảng thương mại điện tử. Từ 01/07/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể ủy nhiệm cho một tổ chức kinh tế lập hóa đơn thay mình, chỉ cần cung cấp tên, địa chỉ, mã số thuế; tổ chức nhận ủy nhiệm phải thông báo danh sách với cơ quan thuế theo Mẫu 01/ĐKTĐ-HĐĐT.

Về thời điểm lập hóa đơn, quy định mới “nới” hơn cho một số ngành đặc thù cần đối soát số liệu (viễn thông, quảng cáo, dịch vụ công nghệ số, tài sản mã hóa…): được phép lập hóa đơn chậm nhất vào ngày 7 của tháng sau hoặc trong vòng 7 ngày kể từ khi kết thúc kỳ quy ước — thay vì phải xuất ngay khi hoàn thành cung cấp dịch vụ. Cơ sở khám chữa bệnh cũng được tổng hợp lập hóa đơn cuối ngày nếu bệnh nhân không yêu cầu xuất ngay.

Một số nguồn tổng hợp có nêu chi tiết khác nhau về số lượng nhóm dịch vụ được áp dụng mốc “7 ngày” này (5 hay 11 nhóm) và mốc chuyển tiếp cho biên lai giấy tự in/đặt in (có nguồn nêu đến 31/12/2026). Để chắc chắn, doanh nghiệp nên đối chiếu trực tiếp điều khoản liên quan trong Nghị định 254/2026/NĐ-CP hoặc hỏi ý kiến cơ quan thuế quản lý, thay vì áp dụng theo suy diễn từ các bài tổng hợp.

Nhóm 4: Khuyến Khích Lấy Hóa Đơn – Quỹ 150 Tỷ Và Thưởng Người Tố Giác

Đây là điểm mới mang tính “dân sinh” nhất, được chia sẻ nhiều trên các diễn đàn kế toán và cả mạng xã hội:

• Chương trình “hóa đơn may mắn”: Nhà nước bố trí ngân sách khoảng 150 tỷ đồng/năm để tổ chức quay số trúng thưởng hằng tháng và cuối năm cho hóa đơn điện tử có người mua là cá nhân tiêu dùng — khuyến khích người dân chủ động lấy hóa đơn khi mua hàng.
• Thưởng cho người tố giác hành vi bán hàng không lập/không giao hóa đơn: mức thưởng tối đa 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, nhưng không quá 10 triệu đồng/vụ việc. Người dân có thể tố giác qua eTax Mobile, Cổng dịch vụ công hoặc trực tiếp tại cơ quan thuế.

Về phía doanh nghiệp, đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy cơ quan thuế đang đẩy mạnh giám sát hành vi “bán không xuất hóa đơn” từ chính phía người tiêu dùng — rủi ro bị tố giác và xử phạt sẽ tăng lên đáng kể so với trước.

Ứng Dụng Thực Tế Cho Kế Toán Và Doanh Nghiệp

Từ những thay đổi trên, kế toán và chủ doanh nghiệp nên chủ động rà soát lại một số việc trước và trong giai đoạn chuyển tiếp:

• Rà soát đối tượng áp dụng: xác định doanh nghiệp/hộ kinh doanh của mình thuộc nhóm nào (hóa đơn có mã, không mã, hay máy tính tiền) để tránh bị xử phạt do dùng sai loại hóa đơn.
• Cập nhật phần mềm hóa đơn điện tử: liên hệ nhà cung cấp phần mềm (Misa, VNPT, Viettel, MeInvoice…) để xác nhận hệ thống đã cập nhật ký hiệu mẫu mới (bao gồm ký tự “F” cho hóa đơn GTGT kiêm tờ khai hoàn thuế) và các mẫu biểu 04/SS-HĐĐT, 01/BK-ĐCTT.
• Xử lý hóa đơn giấy đặt in tồn: hóa đơn đặt in do cơ quan thuế phát hành hết giá trị sử dụng từ 01/07/2026 — nếu doanh nghiệp còn tồn, cần lập kế hoạch tiêu hủy và báo cáo đúng thời hạn quy định để tránh vướng mắc khi quyết toán.
• Đào tạo lại quy trình xử lý sai sót cho bộ phận kế toán bán hàng theo đúng 5 tình huống nêu ở Nhóm 2, đặc biệt lưu ý hóa đơn từ máy tính tiền chỉ được thay thế, không được điều chỉnh.
• Thận trọng khi kết luận với các tình huống chưa có hướng dẫn rõ ràng (ngưỡng doanh thu, mốc chuyển tiếp biên lai giấy…) — nên xin ý kiến bằng văn bản từ cơ quan thuế quản lý trực tiếp thay vì tự suy diễn, nhất là với các giao dịch giá trị lớn.

Câu Hỏi Thường Gặp

Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC có hiệu lực từ khi nào?

Cả hai văn bản đều có hiệu lực từ 01/07/2026, thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Thông tư 32/2025/TT-BTC.

Hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng có bắt buộc dùng hóa đơn điện tử không?

Theo các nguồn tổng hợp hiện tại, dưới ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng/năm việc sử dụng hóa đơn điện tử mang tính khuyến khích chứ chưa bắt buộc. Đây là điểm nên xác nhận lại với cơ quan thuế quản lý trực tiếp vì tiêu chí xác định mốc doanh thu chưa được hướng dẫn chi tiết trong các bài tổng hợp hiện có.

Hóa đơn điện tử ghi sai tên hàng hóa có phải lập lại không?

Nếu sai sót không ảnh hưởng đến mã số thuế, số tiền, thuế suất thì không cần lập lại, chỉ cần thông báo người mua và báo cáo cơ quan thuế theo Mẫu 04/SS-HĐĐT. Nếu sai các nội dung nghiêm trọng như mã số thuế, số tiền, thuế suất thì phải lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế.

Hóa đơn giấy đặt in cũ còn dùng được không?

Từ 01/07/2026, hóa đơn đặt in do cơ quan thuế phát hành hết giá trị sử dụng. Doanh nghiệp cần tiêu hủy số hóa đơn giấy chưa dùng và báo cáo kết quả theo mẫu quy định trong thời hạn được hướng dẫn.

Kết Luận

Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC mang đến một loạt thay đổi quan trọng về hóa đơn điện tử, từ đối tượng áp dụng, cách xử lý sai sót, đến chính sách khuyến khích người dân chủ động lấy hóa đơn. Vì đây là các văn bản còn khá mới, một số điểm chi tiết (ngưỡng doanh thu, mốc chuyển tiếp, phạm vi áp dụng cụ thể) vẫn cần thêm hướng dẫn hoặc công văn giải đáp từ cơ quan thuế — bài viết chưa khẳng định chắc chắn những điểm này mà chỉ nêu để kế toán lưu ý theo dõi. Kế toán nên theo dõi sát các công văn hướng dẫn tiếp theo, đồng thời chủ động rà soát quy trình nội bộ để không bị động khi áp dụng thực tế. Nếu có vướng mắc cụ thể, đừng ngần ngại liên hệ trực tiếp cơ quan thuế quản lý để được hướng dẫn chính xác nhất.