Cuối tháng 9/2026 có 2 văn bản mới mà kế toán nên nắm: Thông tư 137/2026/TT-BTC ban hành 02 chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng (VSQM1, VSQM2), và Nghị định 371/2026/NĐ-CP quy định việc tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài. Tin tốt: kỳ này không có thay đổi trực tiếp về hóa đơn điện tử, thuế GTGT, TNDN hay TNCN. Bài viết tóm tắt dễ hiểu và gợi ý việc cần làm ngay.
📋 Mục Lục Bài Viết
Bảng Tổng Hợp Văn Bản Mới
| Văn bản | Ban hành | Hiệu lực | Nội dung chính |
|---|---|---|---|
| TT 137/2026/TT-BTC | 24/09/2026 | 01/01/2029 | 02 chuẩn mực kiểm toán về quản lý chất lượng: VSQM1, VSQM2 (thay VSQC1) |
| NĐ 371/2026/NĐ-CP | 25/09/2026 | 15/11/2026 | Tuyển dụng, quản lý lao động Việt Nam làm cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam |
Thông Tư 137/2026: 02 Chuẩn Mực Kiểm Toán Về Quản Lý Chất Lượng
Bộ Tài chính ban hành kèm Thông tư 137/2026/TT-BTC hai chuẩn mực mới:
- VSQM1 – Quản lý chất lượng doanh nghiệp kiểm toán khi thực hiện kiểm toán, soát xét BCTC, dịch vụ đảm bảo và dịch vụ liên quan. Công ty kiểm toán phải thiết kế, thực hiện và vận hành một hệ thống quản lý chất lượng.
- VSQM2 – Soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ: quy định việc bổ nhiệm, tư cách hợp lệ và trách nhiệm của người soát xét, kể cả việc lập hồ sơ soát xét.
Áp dụng từ khi nào?
- Hiệu lực 01/01/2029; chuẩn mực VSQC1 (Thông tư 214/2012/TT-BTC) hết hiệu lực cùng ngày.
- VSQM2 áp dụng cho hợp đồng kiểm toán/soát xét BCTC của kỳ kế toán bắt đầu từ 01/01/2029. Kỳ bắt đầu trước ngày này vẫn áp dụng VSQC1.
Hiểu đơn giản: đây là “luật chơi” cho công ty kiểm toán, không thay đổi chế độ kế toán của doanh nghiệp. Nhưng khi kiểm toán viên phải soát xét chặt hơn, họ sẽ đòi hồ sơ, bằng chứng rõ ràng hơn từ phía doanh nghiệp.
Nghị Định 371/2026: Quản Lý Lao Động Việt Nam Làm Cho Tổ Chức Nước Ngoài
Từ 15/11/2026, Điều 7 Nghị định 371/2026/NĐ-CP đặt ra các mốc thời hạn rất cụ thể:
| Việc cần làm | Ai làm | Thời hạn |
|---|---|---|
| Thông báo đã ký HĐLĐ (họ tên, số định danh, vị trí, ngày bắt đầu) | Tổ chức, cá nhân nước ngoài | 10 ngày làm việc từ ngày ký |
| Nộp hồ sơ quản lý người lao động | Người lao động Việt Nam | 10 ngày làm việc từ ngày ký |
| Thông báo tiếp nhận quản lý | Cơ quan, tổ chức quản lý | 10 ngày làm việc từ khi nhận đủ hồ sơ |
| Thông báo chấm dứt HĐLĐ, nêu lý do | Tổ chức, cá nhân nước ngoài | 10 ngày làm việc từ ngày chấm dứt |
| Xác nhận chấm dứt quản lý, hoàn trả hồ sơ | Cơ quan, tổ chức quản lý | 03 ngày làm việc |
Hình thức thông báo: trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến/thư điện tử chính thức của cơ quan quản lý.
Ứng Dụng Thực Tế Cho Kế Toán
- Kế toán VPĐD, dự án, tổ chức quốc tế: lập checklist thông báo theo NĐ 371, gắn mốc 10 ngày làm việc vào lịch nhắc việc của nhân sự – tiền lương.
- Lưu hồ sơ cùng HĐLĐ: thuận tiện đối chiếu khi quyết toán thuế TNCN và kiểm tra BHXH.
- Doanh nghiệp được kiểm toán: trao đổi sớm với công ty kiểm toán về lộ trình áp dụng VSQM1/VSQM2.
- Chuẩn hóa hồ sơ ngay từ BCTC 2026: chứng từ đầy đủ, có dấu vết phê duyệt, đối chiếu số dư định kỳ.
- Nhắc lại mốc 01/10/2026: TT 138/2026 (trái phiếu DN riêng lẻ), TT 11/2026/TT-BCT (truy xuất nguồn gốc thực phẩm), bảng giá lệ phí trước bạ mới tại một số tỉnh.
Câu Hỏi Thường Gặp
Thông tư 137/2026 có bắt doanh nghiệp sửa sổ sách không?
Không. Thông tư áp dụng cho doanh nghiệp kiểm toán và người soát xét chất lượng; chế độ kế toán của doanh nghiệp không đổi.
BCTC năm 2026 có bị ảnh hưởng?
Không. VSQM2 chỉ áp dụng cho kỳ kế toán bắt đầu từ 01/01/2029.
Doanh nghiệp Việt Nam bình thường có phải làm theo Nghị định 371?
Nghị định nhắm tới tổ chức, cá nhân nước ngoài tuyển lao động Việt Nam tại Việt Nam. Doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam (kể cả DN FDI) nên đối chiếu toàn văn để xác định mình có thuộc phạm vi hay không.
Kỳ này có văn bản mới về hóa đơn điện tử không?
Không có văn bản mới trực tiếp về hóa đơn, thuế GTGT, TNDN, TNCN trong kỳ 28–30/09/2026.
Kết Luận
Thông tư 137/2026 là thay đổi dài hạn cho nghề kiểm toán (áp dụng 2029), còn Nghị định 371/2026 có hiệu lực gần (15/11/2026) với các thời hạn thông báo ngắn chỉ 10 ngày làm việc. Kế toán nên chuẩn bị quy trình ngay từ bây giờ và luôn đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.
Nguồn: tổng hợp từ bản tin Thư Viện Pháp Luật. Nội dung mang tính tham khảo.