Từ 01/7/2026, hàng loạt quy định mới về thuế bắt đầu có hiệu lực và ảnh hưởng trực tiếp đến công việc hàng ngày của kế toán. Bài viết này tổng hợp điểm mới thuế 2026 đáng chú ý nhất: khấu trừ 10% thuế TNCN cho lao động đã nghỉ việc, hồ sơ khai thuế GTGT theo mẫu mới, quy định đăng ký mã số thuế, và mức phạt vi phạm về biển hiệu doanh nghiệp — trình bày ngắn gọn, dễ áp dụng ngay cho người mới bắt đầu.
📋 Mục Lục Bài Viết
Bảng tổng hợp văn bản mới
| Văn bản | Hiệu lực | Nội dung chính |
|---|---|---|
| Nghị định 253/2026/NĐ-CP | 01/07/2026 | Khấu trừ 10% thuế TNCN cho lao động nghỉ việc/không HĐLĐ |
| Thông tư 89/2026/TT-BTC | 01/07/2026 | Hồ sơ khai thuế GTGT theo Phụ lục I mới |
| Thông tư 90/2026/TT-BTC | 01/07/2026 | Đăng ký, thay đổi, khôi phục mã số thuế |
| Quyết định 1933/QĐ-BTC | 20/07/2026 | Công bố thủ tục hành chính thuế bị thay thế/bãi bỏ |
| Nghị định 87/2026/NĐ-CP | 15/05/2026 | Xử phạt vi phạm về biển hiệu doanh nghiệp, tối đa 40 triệu đồng |
Thuế TNCN: khấu trừ 10% cho lao động đã nghỉ việc
Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, từ 01/7/2026 doanh nghiệp phải khấu trừ 10% thuế TNCN trên các khoản chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động, ký hợp đồng dưới 3 tháng, hoặc trả lương/thu nhập khác sau khi người lao động đã chấm dứt hợp đồng.
- Khoản chi dưới 5 triệu đồng/lần: chỉ khấu trừ khi cá nhân có yêu cầu bằng văn bản.
- Dễ bị bỏ sót nhất: lương tháng cuối, thưởng, trợ cấp thôi việc trả chậm sau ngày nghỉ việc.
- Rủi ro nếu bỏ sót: bị truy thu thuế và phạt chậm nộp khi quyết toán hoặc thanh tra.
Thuế GTGT: hồ sơ khai thuế theo Thông tư 89
Thông tư 89/2026/TT-BTC thay thế bộ hồ sơ khai thuế GTGT bằng Phụ lục I mới, đồng thời bổ sung 2 chỉ tiêu mới trên tờ khai 01/GTGT là chỉ tiêu 32b và 34a. Nguyên tắc vẫn là khai theo tháng; doanh nghiệp được chọn khai theo quý nếu doanh thu năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống, hoặc là doanh nghiệp mới thành lập.
Điểm đáng chú ý: thông tư mở rộng các trường hợp không phải lập hồ sơ khai bổ sung — cho phép điều chỉnh sai sót ngay tại kỳ hiện tại thay vì phải quay lại kỳ gốc, giúp giảm đáng kể khối lượng công việc cho kế toán.
Đăng ký thuế: điểm mới từ Thông tư 90
Thông tư 90/2026/TT-BTC quy định lại toàn bộ quy trình đăng ký thuế: mã số thuế 10 số cấp cho tổ chức độc lập, mã số thuế 13 số cho đơn vị phụ thuộc; thủ tục đăng ký, thay đổi thông tin, tạm ngừng, chấm dứt và khôi phục hiệu lực mã số thuế (dùng mẫu 24/ĐKT khi chấm dứt, mẫu 25/ĐKT khi khôi phục). Trước khi được khôi phục mã số thuế, người nộp thuế phải hoàn thành các nghĩa vụ thuế phát sinh trong thời gian mã số thuế bị tạm đóng.
Xử phạt biển hiệu doanh nghiệp theo Nghị định 87
Từ 15/5/2026, Nghị định 87/2026/NĐ-CP quy định 10 lỗi vi phạm về biển hiệu doanh nghiệp, mức phạt từ 5–10 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức, tối đa 40 triệu đồng — kèm biện pháp buộc tháo dỡ biển hiệu vi phạm. Doanh nghiệp nên rà soát biển hiệu tại trụ sở và các chi nhánh để tránh bị xử phạt oan.
Ứng dụng thực tế cho kế toán
- Rà soát danh sách lao động nghỉ việc năm 2026 có khoản chi trả phát sinh sau ngày nghỉ để áp đúng khấu trừ 10% theo Nghị định 253.
- Cập nhật phần mềm kê khai (HTKK/eTax hoặc phần mềm kế toán) theo mẫu tờ khai 01/GTGT mới, bao gồm chỉ tiêu 32b, 34a.
- Kiểm tra các mã số thuế đang tạm ngừng cần khôi phục theo Thông tư 90, đặc biệt với đơn vị phụ thuộc dùng MST 13 số.
- Đối chiếu biển hiệu công ty với 10 lỗi vi phạm nêu tại Nghị định 87 trước khi bị kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Khấu trừ 10% thuế TNCN theo Nghị định 253 áp dụng cho khoản chi nào?
Áp dụng cho các khoản chi trả từ 5 triệu đồng/lần cho cá nhân cư trú không ký HĐLĐ, ký HĐLĐ dưới 3 tháng, hoặc chi trả lương/thu nhập khác sau khi người lao động đã nghỉ việc.
Doanh nghiệp mới thành lập được khai thuế GTGT theo quý không?
Có. Theo Thông tư 89/2026/TT-BTC, doanh nghiệp mới thành lập được lựa chọn khai thuế GTGT theo quý ngay từ đầu.
Mức phạt biển hiệu doanh nghiệp tối đa là bao nhiêu?
Theo Nghị định 87/2026/NĐ-CP, mức phạt tối đa với tổ chức có thể lên đến 40 triệu đồng, kèm biện pháp buộc tháo dỡ biển hiệu vi phạm.
Kết luận
Các quy định mới về thuế TNCN, GTGT, đăng ký thuế và xử phạt biển hiệu năm 2026 đều đã hoặc sắp có hiệu lực, đòi hỏi kế toán rà soát lại quy trình nội bộ ngay từ bây giờ. Hãy lưu bài viết này để tham khảo nhanh, và luôn đối chiếu văn bản gốc trên thuvienphapluat.vn trước khi áp dụng vào công việc thực tế.