Ngày 15/1/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Đây là văn bản cụ thể hóa nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh: từ đất đai, thuế, đến phần mềm kế toán miễn phí. Đây là bài đầu tiên trong chuỗi bài giúp bạn nắm từng nhóm chính sách của Nghị định này, bắt đầu từ phạm vi và đối tượng áp dụng.
📋 Mục Lục Bài Viết
Nghị Định 20/2026/NĐ-CP Ra Đời Để Làm Gì?
Tháng 5/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân – cụ thể hóa tinh thần phát triển khu vực kinh tế tư nhân thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, một Nghị quyết của Quốc hội thường chỉ nêu nguyên tắc, còn cách làm cụ thể (ai được hưởng, hồ sơ thế nào, mức hỗ trợ ra sao) cần văn bản hướng dẫn chi tiết hơn. Đó chính là vai trò của Nghị định 20/2026/NĐ-CP.
Phạm Vi Điều Chỉnh (Điều 1)
Theo Điều 1, Nghị định không hướng dẫn toàn bộ Nghị quyết 198/2025/QH15 mà chỉ quy định chi tiết một số điều khoản cụ thể, gồm: Điều 7; khoản 1, 2 Điều 8; khoản 1, 2, 3, 4, 5, 8 Điều 10; Điều 12; khoản 2 Điều 13 của Nghị quyết 198/2025/QH15. Nói cách khác, những nội dung khác của Nghị quyết 198 không nằm trong Nghị định này thì vẫn áp dụng trực tiếp theo Nghị quyết hoặc các văn bản hướng dẫn khác.
Ai Thuộc Đối Tượng Áp Dụng? (Điều 2)
Khác với nhiều văn bản chỉ áp dụng cho một nhóm doanh nghiệp đặc thù, Nghị định 20/2026/NĐ-CP có phạm vi đối tượng khá rộng: doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và tổ chức, cá nhân khác có liên quan. Như vậy, không chỉ công ty mà cả hộ kinh doanh cá thể, cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ cũng có thể là đối tượng thụ hưởng một số chính sách trong Nghị định này – tùy từng điều khoản cụ thể.
Một Số Khái Niệm Cần Biết (Điều 3)
Điều 3 giải thích 5 khái niệm quan trọng sẽ được dùng xuyên suốt Nghị định:
Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ: DN sản xuất, gia công nguyên liệu, phụ liệu, vật liệu, linh kiện, phụ tùng để cung cấp cho sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh.
Doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ, vừa: xác định theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện hành.
Tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo: trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo, hoặc tổ chức có hoạt động hỗ trợ đổi mới sáng tạo/khởi nghiệp sáng tạo theo Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Vườn ươm công nghệ: cơ sở ươm tạo theo Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Văn bản điện tử: văn bản dạng thông điệp dữ liệu, định dạng “.pdf”, thể hiện chính xác toàn vẹn nội dung và thể thức của văn bản giấy; được phép dùng chữ ký số thay cho chữ ký tay. Đây là điểm đáng chú ý với kế toán khi tiếp nhận hồ sơ điện tử theo Nghị định này.
5 Nhóm Chính Sách Hỗ Trợ Trong Nghị Định
Nghị định 20/2026/NĐ-CP gồm 6 Chương, 17 Điều, có thể tóm gọn thành 5 nhóm chính sách lớn mà chuỗi bài này sẽ lần lượt trình bày:
1. Hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh (Điều 4-6): hỗ trợ hạ tầng khu công nghiệp/vườn ươm công nghệ, hoàn trả tiền giảm thuê lại đất, thuê nhà đất là tài sản công.
2. Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân (Điều 7-8): miễn giảm thuế cho hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, DN nhỏ và vừa đăng ký lần đầu, chuyên gia/nhà khoa học.
3. Hỗ trợ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Điều 9): Quỹ phát triển KHCN, ưu đãi chi phí R&D.
4. Hỗ trợ phần mềm kế toán miễn phí và đào tạo quản trị – kế toán – thuế (Điều 10-11): nhóm chính sách liên quan trực tiếp nhất đến công việc của người làm kế toán, thuế.
5. Tổ chức thực hiện (Điều 12-17): trách nhiệm của các bộ, UBND cấp tỉnh, doanh nghiệp và hiệu lực thi hành.
Câu Hỏi Thường Gặp
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thuộc đối tượng áp dụng Nghị định 20/2026/NĐ-CP không?
Có. Theo Điều 2, đối tượng áp dụng gồm cả hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, không chỉ riêng doanh nghiệp.
Nghị định 20/2026/NĐ-CP có thay thế toàn bộ Nghị quyết 198/2025/QH15 không?
Không. Nghị định chỉ hướng dẫn chi tiết một số điều khoản cụ thể được liệt kê tại Điều 1 (Điều 7; khoản 1,2 Điều 8; khoản 1,2,3,4,5,8 Điều 10; Điều 12; khoản 2 Điều 13), các nội dung khác của Nghị quyết 198 vẫn áp dụng theo văn bản gốc hoặc hướng dẫn khác.
Văn bản điện tử theo Nghị định này có giá trị pháp lý như văn bản giấy không?
Có, nếu đúng định dạng “.pdf”, thể hiện đầy đủ nội dung và thể thức của văn bản giấy; được phép dùng chữ ký số thay cho chữ ký trực tiếp (Điều 3, khoản 5).
Kết Luận
Nghị định 20/2026/NĐ-CP cụ thể hóa nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trong khu vực kinh tế tư nhân, có hiệu lực từ ngày ký 15/1/2026 (một số nội dung có hiệu lực từ thời điểm khác, sẽ nói rõ ở bài về tổ chức thực hiện). Bài viết này mới dừng ở phạm vi, đối tượng áp dụng và các khái niệm cơ bản (Điều 1-3). Bài tiếp theo trong chuỗi sẽ đi vào nhóm chính sách hỗ trợ đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh (Điều 4, 6). Theo dõi ketoanstartup.com để cập nhật các bài tiếp theo.