Tuần 21–23/8/2026, Cục Thuế và Bộ Tài chính vừa ban hành hàng loạt văn bản đáng chú ý, trong đó nổi bật nhất là quy trình kiểm tra thuế mới theo Quyết định 1161/QĐ-CT. Bài viết tổng hợp nhanh những điểm kế toán trưởng, chủ doanh nghiệp cần nắm để không bị động khi có đoàn kiểm tra, đồng thời điểm qua các thay đổi về kế toán và thuế GTGT trong cùng kỳ.
📋 Mục Lục Bài Viết
Điểm Mới: Quy Trình Kiểm Tra Thuế Từ Quyết Định 1161/QĐ-CT
Ngày 14/8/2026, Cục trưởng Cục Thuế ban hành Quyết định 1161/QĐ-CT quy định quy trình kiểm tra thuế tại trụ sở người nộp thuế, gồm 5 bước:
- Công bố Quyết định kiểm tra thuế
- Thực hiện kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế
- Lập biên bản kiểm tra thuế
- Xử lý kết quả kiểm tra
- Theo dõi, đôn đốc thực hiện kết quả sau kiểm tra
Thời hạn kiểm tra tối đa 20 ngày (gia hạn 1 lần, không quá 20 ngày); riêng doanh nghiệp có giao dịch liên kết là 40 ngày (gia hạn 1 lần, không quá 40 ngày). Nếu cần trao đổi thông tin với cơ quan thuế nước ngoài, thời hạn có thể kéo dài tới 2 năm.
Điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý: nếu làm kế toán trên máy tính, phải cung cấp dữ liệu điện tử đọc được bằng phần mềm văn phòng thông dụng. Chậm cung cấp hồ sơ quá 06 giờ làm việc hoặc cung cấp không đầy đủ, chính xác sẽ bị lập biên bản vi phạm hành chính theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP).
Bảng Tổng Hợp Văn Bản Mới Tuần 21–23/8/2026
| Số hiệu | Ngày ban hành | Trích yếu |
|---|---|---|
| 1161/QĐ-CT | 14/08/2026 | Quy trình kiểm tra thuế tại trụ sở người nộp thuế |
| 119/2026/TT-BTC | 18/08/2026 | Chế độ kế toán các khoản vay, trả nợ nước ngoài của Chính phủ (hiệu lực 01/01/2027) |
| 2199/QĐ-BTC | 14/08/2026 | Danh mục thủ tục hành chính lĩnh vực Quản lý thuế |
| 5947/CT-KTr | 17/08/2026 | Chấn chỉnh công tác làm sạch mã số thuế |
| 5868/CT-CS | 14/08/2026 | Chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) |
| 5995/CT-CS, 5886/CT-CS | 18/08, 14/08/2026 | Thuế tài nguyên |
| 5937/CT-CS | 17/08/2026 | Tiền thuê đất |
Thay Đổi Về Kế Toán: Thông Tư 119/2026/TT-BTC
Ngày 18/8/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 119/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán đối với các khoản vay, trả nợ của Chính phủ và chính quyền địa phương, có hiệu lực từ 01/01/2027. Dù đối tượng áp dụng chính là các đơn vị quản lý nợ công, một số nguyên tắc ghi sổ vẫn đáng để kế toán doanh nghiệp tham khảo:
- Sổ kế toán phải được mở vào đầu kỳ kế toán năm, chuyển số liệu liên tục từ sổ năm cũ
- Ghi sổ phải căn cứ chứng từ hoặc dữ liệu chứng minh nghiệp vụ phát sinh, kịp thời, chính xác, trung thực
- Khóa sổ trước khi lập báo cáo quý, năm
- Sửa chữa số liệu thực hiện đúng theo Luật Kế toán
Các Công Văn Thuế GTGT Và Thuế Khác Cần Lưu Ý
Cùng kỳ, Cục Thuế ban hành thêm một số công văn xử lý vướng mắc theo vụ việc cụ thể: Công văn 5868/CT-CS về chính sách thuế GTGT, hai công văn 5995/CT-CS và 5886/CT-CS về thuế tài nguyên, và Công văn 5937/CT-CS về tiền thuê đất. Đây là các công văn trả lời tình huống riêng lẻ, chưa phải văn bản quy phạm áp dụng chung — nếu doanh nghiệp có nghiệp vụ tương tự, nên tra cứu trực tiếp nội dung để áp dụng đúng, tránh suy diễn sang trường hợp khác.
Ứng Dụng Thực Tế Cho Kế Toán, Doanh Nghiệp
Từ các văn bản trên, kế toán trưởng và chủ doanh nghiệp nên:
- Rà soát quy trình lưu trữ, xuất dữ liệu kế toán điện tử để sẵn sàng cung cấp trong 6 giờ khi có đoàn kiểm tra thuế
- Chuẩn bị hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết nếu doanh nghiệp thuộc diện này, do thời hạn kiểm tra có thể kéo dài tới 40 ngày
- Theo dõi hướng dẫn thuế GTGT mới nếu ngành nghề kinh doanh liên quan đến các mặt hàng, dịch vụ được đề cập
- Nếu có khoản vay lại vốn nước ngoài/bảo lãnh Chính phủ, chuẩn bị hệ thống sổ sách theo Thông tư 119/2026/TT-BTC trước 1/1/2027
Câu Hỏi Thường Gặp
Quy trình kiểm tra thuế mới áp dụng từ khi nào?
Quyết định 1161/QĐ-CT có hiệu lực ngay từ ngày ký, 14/8/2026.
Doanh nghiệp có bao nhiêu thời gian để cung cấp hồ sơ khi bị kiểm tra thuế?
Theo quy trình mới, người nộp thuế cần cung cấp hồ sơ, tài liệu trong vòng 6 giờ làm việc kể từ khi nhận yêu cầu; chậm trễ hoặc cung cấp không đầy đủ có thể bị lập biên bản vi phạm hành chính.
Thông tư 119/2026/TT-BTC có áp dụng cho mọi doanh nghiệp không?
Không. Thông tư này chủ yếu áp dụng cho các đơn vị quản lý nợ công (Bộ Tài chính, chính quyền địa phương); doanh nghiệp thông thường chỉ liên quan nếu có khoản vay lại vốn nước ngoài được Chính phủ bảo lãnh.
Kết Luận
Quy trình kiểm tra thuế mới theo Quyết định 1161/QĐ-CT là điểm cần lưu ý nhất trong tuần này, đặc biệt là yêu cầu cung cấp dữ liệu điện tử trong 6 giờ. Kế toán trưởng nên chủ động rà soát lại hệ thống lưu trữ chứng từ ngay từ bây giờ, thay vì chờ đến khi có đoàn kiểm tra mới xử lý. Theo dõi thêm các bài phân tích cập nhật pháp luật thuế – kế toán tiếp theo trên KetoanStartup để không bỏ lỡ thay đổi quan trọng nào.