Ngày 18/8/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 118/2026/TT-BTC hướng dẫn đối tượng, phạm vi và thể thức áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán (IFRS) tại Việt Nam. Đây là văn bản đầu tiên cụ thể hóa việc cho phép một nhóm doanh nghiệp nhất định được lập báo cáo tài chính theo IFRS thay vì Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS). Thông tư có hiệu lực từ 1/1/2027. Đây là bài đầu tiên trong chuỗi bài giúp bạn hiểu rõ từng nội dung của Thông tư này, bắt đầu từ phạm vi và đối tượng áp dụng.
📋 Mục Lục Bài Viết
Thông Tư 118/2026/TT-BTC Ra Đời Trong Bối Cảnh Nào?
Thông tư được ban hành để hướng dẫn thi hành một loạt quy định pháp lý mới về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, gồm: Luật Kế toán số 88/2015/QH13 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 56/2024/QH15), Nghị quyết số 222/2025/QH15 ngày 27/6/2025 của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, và Nghị định số 324/2025/NĐ-CP ngày 18/12/2025 về chính sách tài chính trong Trung tâm tài chính quốc tế.
Nói đơn giản: khi Việt Nam mở Trung tâm tài chính quốc tế để thu hút nhà đầu tư nước ngoài, một yêu cầu tất yếu là báo cáo tài chính của doanh nghiệp trong Trung tâm phải “nói cùng ngôn ngữ” với nhà đầu tư quốc tế – đó chính là IFRS.
Phạm Vi Điều Chỉnh (Điều 1)
Theo Điều 1, Thông tư này hướng dẫn đối tượng, phạm vi và thể thức áp dụng IFRS được quy định tại khoản 5 Điều 3 Nghị định 324/2025/NĐ-CP, áp dụng cho việc lập và trình bày báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất.
Một điểm quan trọng cần lưu ý: Thông tư nêu rõ việc áp dụng IFRS chỉ liên quan đến kế toán, còn nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp vẫn thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế hiện hành. Ví dụ: một công ty áp dụng IFRS để ghi nhận doanh thu theo IFRS 15, nhưng khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp vẫn phải điều chỉnh theo đúng quy định của Luật Thuế TNDN, không được lấy số liệu kế toán IFRS làm căn cứ tính thuế trực tiếp.
Ai Được Áp Dụng IFRS? (Điều 2)
Không phải mọi doanh nghiệp Việt Nam đều được áp dụng Thông tư này. Đối tượng áp dụng giới hạn ở: doanh nghiệp, tổ chức kinh tế là thành viên của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, thuộc đối tượng áp dụng của Nghị quyết 222/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Ba điều kiện cần có đồng thời để một doanh nghiệp được lựa chọn áp dụng IFRS: (1) có nhu cầu áp dụng, (2) đủ khả năng và (3) đủ nguồn lực. Đây là quyền lựa chọn, không phải nghĩa vụ bắt buộc. Ví dụ: Công ty X là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế, có đội ngũ kế toán được đào tạo IFRS và có nhà đầu tư nước ngoài yêu cầu báo cáo theo chuẩn quốc tế – công ty X có thể lựa chọn áp dụng IFRS. Ngược lại, một doanh nghiệp thông thường ngoài Trung tâm tài chính quốc tế thì không thuộc phạm vi của Thông tư này và vẫn phải áp dụng VAS như hiện nay.
Khi Nào Thông Tư Có Hiệu Lực?
Theo Điều 7, Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 1/1/2027. Như vậy, doanh nghiệp thuộc đối tượng áp dụng cần chuẩn bị hệ thống kế toán, nhân sự và quy trình từ trước thời điểm này để sẵn sàng chuyển đổi. Các quy định chi tiết hơn về nguyên tắc áp dụng và kỳ báo cáo sẽ được trình bày trong bài tiếp theo của chuỗi bài này.
Câu Hỏi Thường Gặp
Doanh nghiệp ngoài Trung tâm tài chính quốc tế có được áp dụng IFRS theo Thông tư 118/2026/TT-BTC không?
Không. Thông tư này chỉ áp dụng cho doanh nghiệp, tổ chức kinh tế là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam theo Nghị quyết 222/2025/QH15.
Áp dụng IFRS có làm thay đổi số thuế phải nộp không?
Không. Theo Điều 1, việc xác định nghĩa vụ thuế vẫn thực hiện theo pháp luật về thuế, độc lập với việc doanh nghiệp áp dụng IFRS hay VAS trong kế toán.
Doanh nghiệp có bắt buộc phải áp dụng IFRS không?
Không bắt buộc. Điều 2 quy định đây là quyền lựa chọn dành cho doanh nghiệp có nhu cầu, đủ khả năng và nguồn lực.
Kết Luận
Thông tư 118/2026/TT-BTC mở ra hành lang pháp lý để doanh nghiệp thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam lập báo cáo tài chính theo IFRS, có hiệu lực từ 1/1/2027. Bài viết này mới dừng ở phạm vi và đối tượng áp dụng (Điều 1-2). Bài tiếp theo trong chuỗi sẽ đi sâu vào nguyên tắc áp dụng “nguyên mẫu” IFRS, tính nhất quán trong năm tài chính, và quy định về kỳ báo cáo, nơi nộp báo cáo tài chính (Điều 3-4). Theo dõi ketoanstartup.com để cập nhật các bài tiếp theo.
