Nếu bạn từng nghe đồng nghiệp nhắc đến “báo cáo theo chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS” và thấy hơi mơ hồ, bài viết này dành cho bạn. Đây là bài đầu tiên trong chuỗi bài giới thiệu IAS/IFRS mà Kế Toán Startup sẽ đăng lần lượt mỗi ngày, đi từ khái niệm cơ bản nhất đến các chuẩn mực chuyên sâu hơn. Mục tiêu là giúp người mới nắm được bức tranh tổng thể trước khi đi vào từng chuẩn mực cụ thể.
📋 Mục Lục Bài Viết
IAS và IFRS là gì?
IAS (International Accounting Standards – Chuẩn mực Kế toán Quốc tế) là bộ chuẩn mực do Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASC) ban hành trong giai đoạn 1973-2001. Năm 2001, IASC được thay thế bởi IASB (International Accounting Standards Board), hoạt động dưới sự giám sát của tổ chức phi lợi nhuận IFRS Foundation. Từ đó, các chuẩn mực mới được ban hành mang tên IFRS (International Financial Reporting Standards – Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế).
Nói đơn giản: IAS là các chuẩn mực “đời cũ” (vẫn còn hiệu lực nếu chưa bị thay thế), còn IFRS là các chuẩn mực “đời mới” hơn. Khi nói chung, người ta thường gọi cả hệ thống là “IFRS” cho gọn.
Phân biệt nhanh IAS và IFRS
Một vài điểm khác biệt dễ nhớ:
Thời gian ban hành: IAS ra đời 1973-2001; IFRS ra đời từ 2001 đến nay.
Cơ quan ban hành: IAS do IASC; IFRS do IASB (thuộc IFRS Foundation).
Phạm vi: IAS tập trung vào từng vấn đề kế toán riêng lẻ; IFRS có phạm vi rộng hơn, bao quát nhiều loại hình báo cáo tài chính, kể cả doanh nghiệp vừa và nhỏ (IFRS for SMEs).
Cách tiếp cận: IFRS hiện đại thiên về “dựa trên nguyên tắc” (principles-based) – nêu mục tiêu và nguyên tắc chung để kế toán viên vận dụng xét đoán nghề nghiệp, thay vì liệt kê quy tắc chi tiết cho từng tình huống.
Vì sao kế toán Việt Nam nên tìm hiểu IFRS?
Việt Nam đang trong lộ trình áp dụng IFRS theo Quyết định 345/QĐ-BTC, với các doanh nghiệp niêm yết, doanh nghiệp có vốn nước ngoài, tập đoàn lớn dần chuyển đổi. Ngoài ra, chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) vốn được xây dựng dựa trên nền tảng IAS/IFRS cũ, nên hiểu IFRS giúp bạn hiểu sâu hơn cả VAS. Với người làm kế toán, tài chính, đây cũng là kỹ năng giúp mở rộng cơ hội nghề nghiệp tại các công ty đa quốc gia, công ty kiểm toán quốc tế.
Lộ trình chuỗi bài IAS/IFRS
Để dễ theo dõi, chuỗi bài sẽ đi theo trình tự từ cơ bản đến nâng cao, mỗi ngày giới thiệu 2 chuẩn mực có liên hệ với nhau. Bài tiếp theo ngay sau bài này sẽ là IAS 1 – Trình bày Báo cáo tài chính, chuẩn mực nền tảng quy định cấu trúc một bộ báo cáo tài chính đầy đủ theo IFRS. Sau đó chuỗi bài sẽ lần lượt đi qua các chuẩn mực về hàng tồn kho, tài sản cố định, doanh thu, thuê tài sản, công cụ tài chính… Bạn nên đọc theo đúng thứ tự đăng để dễ nắm bắt.
Câu hỏi thường gặp
IFRS có bắt buộc áp dụng tại Việt Nam không?
Hiện tại IFRS được áp dụng tự nguyện theo lộ trình cho một số doanh nghiệp, chưa bắt buộc toàn bộ nền kinh tế. Doanh nghiệp cần theo dõi thông báo cụ thể của Bộ Tài chính.
Học IFRS có khó không nếu đã biết VAS?
Không quá khó. Vì VAS xây dựng dựa trên nền tảng IAS/IFRS cũ, người đã nắm VAS sẽ tiếp cận IFRS nhanh hơn, chủ yếu cần làm quen với các điểm khác biệt và các chuẩn mực mới mà VAS chưa có.
Kết luận
IAS và IFRS là hai giai đoạn của cùng một hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế, do IASB (thuộc IFRS Foundation) ban hành và cập nhật. Nắm được bức tranh tổng quan này là bước đầu tiên trước khi đi sâu vào từng chuẩn mực cụ thể. Đón đọc bài tiếp theo về IAS 1 để hiểu cấu trúc một bộ báo cáo tài chính theo chuẩn quốc tế.