Điểm hòa vốn là mốc doanh thu hoặc sản lượng mà tại đó doanh nghiệp không lãi cũng không lỗ — toàn bộ doanh thu vừa đủ bù đắp chi phí. Đây là một trong những chỉ số đầu tiên mà bất kỳ chủ doanh nghiệp hay kế toán mới nào cũng nên biết cách tính, vì nó trả lời câu hỏi rất thực tế: “Bán bao nhiêu thì mới hết lỗ?”
📋 Mục Lục Bài Viết
Điểm Hòa Vốn Là Gì?
Điểm hòa vốn (break-even point) là mức doanh thu hoặc số lượng sản phẩm cần bán để tổng doanh thu bằng tổng chi phí (gồm cả chi phí cố định và chi phí biến đổi). Tại điểm này, lợi nhuận bằng 0.
Ví dụ đơn giản: một quán cà phê mỗi tháng tốn 30 triệu đồng tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên (chi phí cố định). Mỗi ly cà phê bán 30.000đ, chi phí nguyên liệu mỗi ly là 10.000đ. Vậy quán cần bán bao nhiêu ly để hòa vốn? Câu trả lời nằm ở công thức bên dưới.
Công Thức Tính Điểm Hòa Vốn
Có hai cách tính phổ biến:
1. Sản lượng hòa vốn (số đơn vị sản phẩm):
Sản lượng hòa vốn = Chi phí cố định / (Giá bán đơn vị − Biến phí đơn vị)
Phần “Giá bán đơn vị − Biến phí đơn vị” gọi là số dư đảm phí đơn vị (contribution margin) — phần tiền mỗi sản phẩm bán ra đóng góp để bù chi phí cố định.
2. Doanh thu hòa vốn (số tiền):
Doanh thu hòa vốn = Chi phí cố định / Tỷ lệ số dư đảm phí
Trong đó Tỷ lệ số dư đảm phí = Số dư đảm phí đơn vị / Giá bán đơn vị.
Ví Dụ Minh Họa
Quay lại quán cà phê ở trên:
- Chi phí cố định mỗi tháng: 30.000.000đ
- Giá bán mỗi ly: 30.000đ
- Biến phí (nguyên liệu) mỗi ly: 10.000đ
- Số dư đảm phí mỗi ly: 30.000 − 10.000 = 20.000đ
Sản lượng hòa vốn = 30.000.000 / 20.000 = 1.500 ly/tháng, tương đương khoảng 50 ly mỗi ngày.
Doanh thu hòa vốn = 1.500 ly × 30.000đ = 45.000.000đ/tháng. Nếu bán ít hơn 50 ly/ngày, quán sẽ lỗ; bán nhiều hơn, phần dôi ra chính là lợi nhuận.
Vì Sao Điểm Hòa Vốn Quan Trọng Với Doanh Nghiệp Nhỏ?
Biết điểm hòa vốn giúp chủ doanh nghiệp:
- Đặt mục tiêu doanh số tối thiểu hàng tháng một cách có căn cứ, thay vì áng chừng.
- Đánh giá nhanh một ý tưởng kinh doanh mới có khả thi không, trước khi đầu tư.
- Biết ngay tác động khi tăng/giảm giá bán hoặc chi phí cố định (thuê mặt bằng, nhân sự) lên khả năng sinh lời.
- Làm cơ sở cho các quyết định quan trọng hơn như định giá sản phẩm, mở rộng quy mô hay cắt giảm chi phí.
Câu Hỏi Thường Gặp
Điểm hòa vốn có thay đổi theo thời gian không?
Có. Bất kỳ thay đổi nào về giá bán, chi phí nguyên vật liệu, tiền thuê hay lương nhân viên đều làm điểm hòa vốn thay đổi. Vì vậy nên tính lại định kỳ, đặc biệt khi chi phí đầu vào biến động.
Doanh nghiệp bán nhiều sản phẩm khác nhau thì tính điểm hòa vốn thế nào?
Với nhiều sản phẩm có giá và biến phí khác nhau, cần dùng số dư đảm phí bình quân theo tỷ trọng doanh thu từng sản phẩm. Phần này khá phức tạp và sẽ được phân tích chi tiết kèm ví dụ số liệu thực tế ở bài chuyên sâu bên dưới.
Điểm hòa vốn có phải là mục tiêu kinh doanh không?
Không. Điểm hòa vốn chỉ là ngưỡng tối thiểu để không lỗ. Doanh nghiệp cần đặt mục tiêu doanh số cao hơn điểm hòa vốn để có lợi nhuận và biên an toàn.
Kết Luận
Điểm hòa vốn là công cụ nền tảng trong kế toán quản trị, giúp doanh nghiệp — dù nhỏ hay lớn — biết chính xác “bán bao nhiêu thì hết lỗ”. Nắm vững công thức và cách tính là bước đầu tiên trước khi đi vào các phân tích sâu hơn như CVP (Cost-Volume-Profit) hay biên an toàn.
👉 Xem bài phân tích chuyên sâu hơn: Phân Tích Điểm Hòa Vốn Chuyên Sâu: Công Thức, Ví Dụ Số Liệu 2026
📚 Đây là một phần của chuỗi bài Kế Toán Quản Trị Từ A Đến Z. Bài liên quan: Kế Toán Chi Phí Mục Tiêu Chuyên Sâu, Chi Phí Mục Tiêu (Target Costing) Là Gì?