Giảm 30% Thuế TNDN, TNCN Và Điểm Mới Hóa Đơn Điện Tử 2026

Tuần vừa qua, cộng đồng kế toán “dậy sóng” với hàng loạt tin lớn: Quốc hội chính thức thông qua chính sách giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho hai năm 2026-2027, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 91/2026/TT-BTC với loạt quy định mới về hóa đơn điện tử (đăng ký bằng sinh trắc học, hóa đơn may mắn…), cùng hướng dẫn cách tính thuế TNCN tạm nộp mới cho hộ, cá nhân kinh doanh. Bài viết tổng hợp lại toàn bộ, kèm phân tích thực tế và khuyến nghị hành động — viết theo văn phong dễ hiểu cho người mới bắt đầu.

Lưu ý: một số nội dung dưới đây vẫn cần văn bản hướng dẫn chi tiết từ cơ quan thuế mới áp dụng thống nhất trên thực tế. Kế toán nên đối chiếu văn bản gốc và chờ hướng dẫn chính thức trước khi áp dụng cho từng trường hợp cụ thể.

Bảng Tổng Hợp Văn Bản Đáng Chú Ý

Nhóm 1: Giảm 30% Thuế TNDN, TNCN Cho Doanh Nghiệp Nhỏ Và Hộ Kinh Doanh (2026-2027)

Đây là tin được quan tâm nhiều nhất tuần qua. Ngày 24/8/2026, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 43/2026/QH16, chính thức hóa đề xuất mà Chính phủ trình trước đó:

• Giảm 30% số thuế TNCN phải nộp trong kỳ tính thuế 2026 và 2027 đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng.
• Giảm 30% số thuế TNDN phải nộp trong kỳ tính thuế 2026 và 2027 đối với doanh nghiệp, tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng.
• Loại trừ: doanh nghiệp hình thành do chia, tách sau ngày Nghị quyết có hiệu lực mà tổng doanh thu của các doanh nghiệp sau chia, tách vượt 10 tỷ đồng thì không được hưởng ưu đãi.

Vì sao đáng chú ý: Ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng/năm bao phủ phần lớn hộ kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ tại Việt Nam. Khi chính sách còn ở giai đoạn đề xuất, nhiều báo chí và ý kiến chuyên gia đã đánh giá đây là “cú hích” hỗ trợ thanh khoản cho khối doanh nghiệp nhỏ, song cũng có ý kiến băn khoăn về việc cần văn bản hướng dẫn thi hành cụ thể (cách xác định “doanh thu năm” khi tính tạm nộp giữa năm, cách xử lý với DN mới thành lập trong năm…). Kế toán nên theo dõi thêm nghị định/thông tư hướng dẫn thi hành khi được ban hành để áp dụng chính xác.

Nhóm 2: 5 Điểm Mới Về Hóa Đơn Điện Tử Theo Thông Tư 91/2026/TT-BTC

Thông tư 91/2026/TT-BTC (hiệu lực từ 01/7/2026) sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung so với Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Thông tư 32/2025/TT-BTC. Năm điểm đáng chú ý nhất:

1. Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử bằng sinh trắc học. Khi đăng ký, hệ thống thuế tự động đối chiếu thông tin người đại diện pháp luật/chủ doanh nghiệp tư nhân với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và dữ liệu sinh trắc học trong vòng 1 ngày làm việc. Nếu khớp, hệ thống gửi yêu cầu xác nhận qua email/số điện thoại — phải xác nhận trong ngày hoặc chậm nhất ngày làm việc kế tiếp, nếu không hồ sơ bị từ chối.

2. Mở rộng trường hợp không phải lập lại hóa đơn khi ghi sai. Trước đây chỉ áp dụng cho sai tên/địa chỉ người mua; nay mở rộng thêm trường hợp sai “số tiền bằng chữ” hoặc nội dung khác (không sai mã số thuế, số tiền, thuế suất) — chỉ cần thông báo cho người mua và gửi mẫu 04/SS-HĐĐT cho cơ quan thuế, không cần lập lại hóa đơn. Riêng tài sản phải đăng ký quyền sở hữu/sử dụng ghi sai thì bắt buộc lập hóa đơn thay thế.

3. Bổ sung ký hiệu hóa đơn “F”. Dùng riêng cho hóa đơn giá trị gia tăng kiêm tờ khai hoàn thuế — bổ sung thêm bên cạnh các ký hiệu cũ T, D, L, M, N, B, G, H, X.

4. Tăng thời gian giải trình từ 2 lên 3 ngày làm việc. Khi cơ quan thuế yêu cầu giải trình/bổ sung thông tin liên quan hóa đơn điện tử, người nộp thuế có 3 ngày làm việc để phản hồi, và có thể thực hiện bằng phương thức điện tử.

5. Chương trình “hóa đơn may mắn” — ngân sách tối đa 150 tỷ đồng/năm. Nhà nước dùng ngân sách này khuyến khích người tiêu dùng lấy hóa đơn khi mua hàng, thông qua các chương trình quay số trúng thưởng hàng tháng và cuối năm dựa trên dữ liệu hóa đơn điện tử.

Nhận định: Đây là các quy định đã chính thức có hiệu lực, nên kế toán/doanh nghiệp cần rà soát ngay quy trình đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, đặc biệt nếu sắp thay đổi người đại diện pháp luật, đồng thời cập nhật quy trình xử lý hóa đơn sai. Việc bổ sung xác thực sinh trắc học là bước siết chặt quản lý nhằm hạn chế hóa đơn khống, nhưng cũng đòi hỏi hạ tầng xác thực (căn cước công dân gắn chip, VNeID…) hoạt động ổn định — đây là điểm nhiều kế toán viên bày tỏ lo ngại về khả năng vận hành trơn tru trong giai đoạn đầu triển khai.

Nhóm 3: Cách Tính Thuế TNCN Tạm Nộp Mới Cho Hộ, Cá Nhân Kinh Doanh

Theo hướng dẫn tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP (được nhiều Cục Thuế địa phương tuyên truyền lại trong tuần qua), hộ/cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán tỷ lệ trên doanh thu áp dụng công thức:

Số thuế TNCN tạm nộp = Doanh thu tính thuế của tháng/quý × Thuế suất theo ngành nghề

• Khai tạm nộp theo tháng hoặc quý, cùng hồ sơ khai thuế GTGT.
• Nếu kinh doanh nhiều địa điểm: kê khai, nộp thuế GTGT theo từng địa điểm, nhưng thuế TNCN nộp tại trụ sở chính.
• Quyết toán cuối năm chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ khi kết thúc kỳ quyết toán. Nếu tạm nộp thiếu, nộp bổ sung phần chênh lệch mà không bị tính tiền chậm nộp; nếu tạm nộp thừa thì xử lý hoàn/bù trừ theo quy định.

Ứng dụng thực tế: Đây là cách tính đơn giản hơn nhiều so với việc phải chờ quyết toán năm mới biết số thuế chính xác — giúp hộ kinh doanh chủ động dòng tiền hơn. Kế toán dịch vụ nên tư vấn khách hàng hộ kinh doanh cập nhật ngay cách khai tạm nộp theo công thức mới, tránh khai sai dẫn đến chênh lệch lớn khi quyết toán.

Nhóm 4: Lưu Ý Thuế Nhà Thầu Khi Mua Dịch Vụ Từ Sàn Thương Mại Điện Tử Nước Ngoài

Một tình huống rất phổ biến — doanh nghiệp Việt Nam trả phí quảng cáo Google, Facebook hoặc phí dịch vụ sàn TMĐT nước ngoài — cũng được một Cục Thuế địa phương hướng dẫn rõ trong tuần qua:

• Nếu nhà cung cấp nước ngoài đã tự kê khai, nộp thuế trực tiếp trên Cổng thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài (giá đã bao gồm thuế Việt Nam), thì doanh nghiệp Việt Nam không phải khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế nhà thầu.
• Nếu hóa đơn/chứng từ nhà cung cấp nước ngoài xuất không phải hóa đơn GTGT hợp lệ theo quy định Việt Nam, doanh nghiệp không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
• Phí dịch vụ sàn có đầy đủ thông tin tên, địa chỉ, mã số thuế công ty và chứng từ thanh toán hợp lệ thì vẫn được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.

Khuyến nghị: Trước khi hạch toán các khoản phí trả cho nhà cung cấp nước ngoài, kế toán nên kiểm tra xem nhà cung cấp đó đã đăng ký, tự kê khai thuế qua Cổng thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài của Tổng cục Thuế hay chưa, để xác định đúng nghĩa vụ khấu trừ thuế nhà thầu, tránh bị truy thu khi quyết toán.

Ứng Dụng Thực Tế — Việc Cần Làm Ngay

• Rà soát doanh thu năm 2026 để xác định doanh nghiệp/hộ kinh doanh của bạn có thuộc diện được giảm 30% thuế TNDN/TNCN theo Nghị quyết 43/2026/QH16 hay không, và theo dõi thông tư hướng dẫn thi hành khi ban hành.
• Kiểm tra lại quy trình đăng ký, điều chỉnh hóa đơn điện tử cho phù hợp với Thông tư 91/2026/TT-BTC, đặc biệt nếu sắp thay đổi người đại diện pháp luật hoặc thường xuyên phải xử lý hóa đơn ghi sai.
• Cập nhật công thức tạm nộp thuế TNCN mới cho khách hàng hộ, cá nhân kinh doanh đang phụ trách.
• Rà soát danh sách nhà cung cấp nước ngoài (quảng cáo, sàn TMĐT…) để xác định đúng nghĩa vụ thuế nhà thầu trước khi hạch toán chi phí.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Doanh nghiệp có doanh thu trên 10 tỷ đồng có được giảm 30% thuế không?

Không. Nghị quyết 43/2026/QH16 chỉ áp dụng cho cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng trong kỳ tính thuế 2026 và 2027.

Thông tư 91/2026/TT-BTC có bắt buộc mọi doanh nghiệp phải đăng ký lại hóa đơn điện tử không?

Không bắt buộc đăng ký lại toàn bộ, nhưng các hồ sơ đăng ký mới hoặc thay đổi thông tin từ 01/7/2026 sẽ áp dụng quy trình xác thực sinh trắc học mới theo thông tư này.

Hộ kinh doanh có bắt buộc phải tạm nộp thuế TNCN theo tháng/quý không?

Có, đối với hộ/cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán tỷ lệ trên doanh thu, việc khai tạm nộp thực hiện theo tháng hoặc quý cùng hồ sơ khai thuế GTGT theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP.

Trả phí quảng cáo Google, Facebook có luôn phải khấu trừ thuế nhà thầu không?

Không phải luôn luôn — nếu nhà cung cấp nước ngoài đã tự đăng ký và nộp thuế trực tiếp qua Cổng thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài, doanh nghiệp Việt Nam không phải khấu trừ, kê khai, nộp thay.

Kết Luận

Giai đoạn cuối tháng 8, đầu tháng 9/2026 chứng kiến nhiều thay đổi có lợi và có tính siết chặt quản lý song song trong lĩnh vực thuế, kế toán, hóa đơn: một mặt là chính sách giảm 30% thuế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh; mặt khác là các quy định chặt chẽ hơn về xác thực hóa đơn điện tử nhằm chống gian lận. Vì một số chính sách (đặc biệt là Nghị quyết 43/2026/QH16) còn chờ văn bản hướng dẫn thi hành chi tiết, kế toán trưởng khuyến nghị mọi người theo dõi sát các thông tư, công văn hướng dẫn tiếp theo từ Bộ Tài chính và Cục Thuế trước khi áp dụng cho trường hợp cụ thể của đơn vị mình, tránh áp dụng sai dẫn đến rủi ro bị truy thu, xử phạt.

Bài viết mang tính tổng hợp, chia sẻ kiến thức tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật chính thức hoặc tư vấn thuế cụ thể cho từng trường hợp.