Nghị quyết 43/2026/QH16 vừa được Quốc hội thông qua ngày 24/8/2026 với tỷ lệ tán thành gần như tuyệt đối (480/481 đại biểu), chính thức giảm 30% thuế thu nhập — cả thuế TNDN lẫn thuế TNCN — cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm 2026, 2027 không quá 10 tỷ đồng. Đây là chính sách hỗ trợ có phạm vi rất rộng, nhưng đến giữa tháng 9/2026, Nghị định hướng dẫn chi tiết vẫn đang trong giai đoạn dự thảo. Bài viết tổng hợp những gì kế toán trưởng, kế toán doanh nghiệp cần nắm ngay để áp dụng đúng và tránh rủi ro khi quyết toán thuế cuối năm.
📋 Mục Lục Bài Viết
Các Văn Bản Cần Biết
| Văn bản | Ngày ban hành / Hiệu lực | Nội dung chính |
|---|---|---|
| Nghị quyết 43/2026/QH16 | 24/8/2026 (hiệu lực ngay) | Giảm 30% thuế TNDN, TNCN kỳ tính thuế 2026-2027 cho đối tượng doanh thu ≤10 tỷ đồng/năm |
| Dự thảo Nghị định hướng dẫn NQ 43/2026/QH16 | Bộ Tài chính đang lấy ý kiến (tính đến 14-17/9/2026) | Hướng dẫn cách xác định doanh thu, cơ chế tạm nộp theo quý, xử lý khi vượt ngưỡng 10 tỷ |
| Nghị định 252/2026/NĐ-CP | Đã có hiệu lực | Được một số nguồn dẫn chiếu về xử lý số thuế nộp thiếu (khoản 3 Điều 24) |
Lưu ý: Nghị định hướng dẫn chi tiết chưa chính thức ban hành, các nội dung về thủ tục trong bài dựa trên dự thảo đang lấy ý kiến — có thể còn thay đổi trước khi ban hành chính thức.
Ai Được Giảm 30% Thuế?
Theo Điều 1 Nghị quyết 43/2026/QH16, hai nhóm đối tượng được áp dụng:
- Giảm 30% thuế TNCN: cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh (bao gồm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh) với doanh thu năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.
- Giảm 30% thuế TNDN: doanh nghiệp, tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam (theo dự thảo Nghị định hướng dẫn, gồm cả tổ chức theo Luật Hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp, tổ chức khác có sản xuất kinh doanh phát sinh thu nhập) với doanh thu năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.
Trường hợp bị loại trừ: doanh nghiệp hình thành từ chia, tách sau ngày 24/8/2026 mà tổng doanh thu năm 2026/2027 của các doanh nghiệp sau chia tách vượt 10 tỷ đồng — mục đích là ngăn tình trạng “xé nhỏ” doanh nghiệp để né ngưỡng doanh thu.
Cách xác định doanh thu (theo dự thảo Nghị định): gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ (không trừ các khoản giảm trừ doanh thu) cộng doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác; doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh phải cộng gộp doanh thu trên báo cáo tài chính hợp nhất năm.
Cách Tính Mức Giảm 30% — Đừng Nhầm Với Giảm Thuế Suất
Điểm dễ gây nhầm lẫn nhất: Nghị quyết 43 không giảm thuế suất, mà giảm 30% trên số thuế phải nộp. Ví dụ: doanh nghiệp có số thuế TNDN phải nộp trong kỳ là 100 triệu đồng, thì số được giảm là 30 triệu đồng, số còn phải nộp là 70 triệu đồng.
Nếu doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế TNDN khác (theo Luật Thuế TNDN hoặc luật, nghị quyết khác của Quốc hội), thứ tự tính là: xác định số thuế phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi hiện hành, rồi mới tính giảm 30% trên số còn lại đó. Không được lấy số thuế trước ưu đãi ra tính giảm 30%, tránh chồng nhiều lớp ưu đãi cùng lúc.
Tạm Nộp Theo Quý Và Rủi Ro Khi Vượt Ngưỡng 10 Tỷ
Theo dự thảo Nghị định hướng dẫn, doanh nghiệp được tự xác định số thuế giảm ngay khi tạm nộp thuế TNDN theo quý, dựa trên doanh thu dự kiến cả năm — không cần chờ đến quyết toán năm. Đây là cơ chế tự khai, tự chịu trách nhiệm.
Tuy nhiên, đến khi quyết toán năm, doanh nghiệp phải đối chiếu lại với doanh thu thực tế. Nếu doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng, doanh nghiệp không còn đủ điều kiện, phải kê khai và nộp bổ sung phần thuế đã tạm giảm trước đó.
Về việc có bị tính tiền chậm nộp cho phần nộp bổ sung này hay không, các nguồn tin hiện chưa hoàn toàn thống nhất — do Nghị định hướng dẫn chưa ban hành chính thức, kế toán nên chờ văn bản chính thức hoặc hỏi trực tiếp cơ quan thuế quản lý trước khi áp dụng cứng cho từng trường hợp cụ thể, tránh rủi ro khi quyết toán.
Góc Nhìn Đa Chiều: Chính Sách Có Hỗ Trợ Đúng Đối Tượng?
Tại phiên thảo luận trước khi thông qua, một số đại biểu Quốc hội lưu ý: giảm thuế thu nhập chủ yếu có lợi cho các đơn vị đang có lãi và phát sinh số thuế phải nộp, trong khi doanh nghiệp, hộ kinh doanh đang thua lỗ hoặc khó khăn nhất — nhóm cần hỗ trợ nhất — lại không được hưởng lợi trực tiếp từ chính sách này. Cũng có ý kiến đặt câu hỏi liệu chính sách áp dụng trong 2 năm có tạo động lực tăng trưởng bền vững hay chỉ hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn.
Bộ trưởng Bộ Tài chính giải trình, dẫn khảo sát của VCCI, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam và Ban Nghiên cứu Phát triển kinh tế tư nhân, cho thấy nhóm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp quy mô siêu nhỏ là nhóm khó khăn nhất, cần hỗ trợ nhất; đồng thời thừa nhận việc giảm thuế có thể làm giảm thu ngân sách trong ngắn hạn nhưng kỳ vọng nuôi dưỡng nguồn thu trong dài hạn.
Ngoài ra, cần phân biệt chính sách này với một đề xuất khác đang được nghiên cứu song song: nâng ngưỡng doanh thu để hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản lên trên mức 3 tỷ đồng — dự kiến đưa vào dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, trình Quốc hội vào kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026). Đây là ngưỡng khác, phục vụ mục đích khác với ngưỡng 10 tỷ đồng của Nghị quyết 43 — kế toán không nên nhầm lẫn hai chính sách này.
Ứng Dụng Thực Tế Cho Kế Toán Doanh Nghiệp
- Rà soát ngay doanh thu lũy kế 2026 và ước tính cả năm để xác định khả năng thuộc diện doanh thu ≤10 tỷ đồng.
- Nếu công ty đang hưởng ưu đãi thuế TNDN khác, tính lại đúng thứ tự: trừ ưu đãi trước, giảm 30% sau, tránh tính sai làm giảm số thuế phải nộp quá mức quy định.
- Với doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc, chi nhánh, cần cộng gộp doanh thu toàn hệ thống trên báo cáo tài chính hợp nhất năm khi xác định ngưỡng 10 tỷ đồng, tránh tính thiếu.
- Doanh nghiệp đang trong quá trình chia, tách nên rà soát kỹ thời điểm và tổng doanh thu sau chia tách, vì có thể bị loại khỏi diện hưởng ưu đãi.
- Theo dõi sát Nghị định hướng dẫn chính thức (hiện còn là dự thảo) trước khi áp dụng cứng số liệu giảm thuế vào báo cáo tài chính hoặc tờ khai chính thức.
Câu Hỏi Thường Gặp
Nghị quyết 43/2026/QH16 áp dụng từ khi nào?
Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 24/8/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Hộ kinh doanh có được giảm thuế theo Nghị quyết 43 không?
Có. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế TNCN theo phương pháp khoán hoặc kê khai, có doanh thu năm 2026, 2027 không quá 10 tỷ đồng, thuộc diện được giảm 30% số thuế TNCN phải nộp.
Doanh nghiệp mới thành lập trong năm 2026 có được áp dụng không?
Theo dự thảo Nghị định hướng dẫn, doanh nghiệp có kỳ tính thuế đầu hoặc cuối ngắn hơn 3 tháng và được cộng gộp vào kỳ tính thuế 2026/2027 thì xác định doanh thu và số thuế được giảm trên cơ sở quy đổi 12 tháng.
Nếu ước tính doanh thu dưới 10 tỷ khi tạm nộp quý nhưng cuối năm vượt 10 tỷ thì sao?
Doanh nghiệp không còn đủ điều kiện hưởng ưu đãi, phải kê khai và nộp bổ sung phần thuế đã được giảm tạm tính trước đó theo doanh thu thực tế.
Giảm 30% nghĩa là giảm 30% thuế suất phải không?
Không. Đây là giảm 30% trên số thuế phải nộp (sau khi đã trừ các ưu đãi thuế khác nếu có), không phải giảm 30% thuế suất áp dụng.
Kết Luận
Nghị quyết 43/2026/QH16 mang lại khoản hỗ trợ thuế đáng kể cho phần lớn doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam trong hai năm 2026-2027. Tuy nhiên, vì Nghị định hướng dẫn chi tiết vẫn đang trong giai đoạn dự thảo, kế toán trưởng nên chủ động rà soát doanh thu, chuẩn bị số liệu, nhưng thận trọng khi áp dụng các chi tiết về thủ tục, tránh dựa hoàn toàn vào tin tức chưa chính thức. Khi Nghị định chính thức được ban hành, Ketoan Startup sẽ cập nhật ngay các điểm mới để bạn đọc nắm bắt kịp thời.