Chỉ trong vài ngày giữa tháng 9/2026, Cục Thuế và các cơ quan quản lý đã ban hành hàng loạt văn bản mới ảnh hưởng trực tiếp đến công việc của kế toán doanh nghiệp. Đáng chú ý nhất là hướng dẫn về tỷ giá hóa đơn xuất khẩu, chiến dịch “làm sạch” mã số thuế, quy định mới về hồ sơ thuế tiêu thụ đặc biệt và quy định về hồ sơ kiểm toán nhà nước. Bài viết tổng hợp nhanh, dễ hiểu để kế toán, chủ doanh nghiệp nắm bắt và áp dụng kịp thời.
📋 Mục Lục Bài Viết
Danh Mục Văn Bản Mới Cần Lưu Ý
| Số hiệu | Ngày ban hành → Hiệu lực | Trích yếu |
|---|---|---|
| CV 6810/CT-QLNT | 14/09 → 14/09/2026 | Hướng dẫn tỷ giá lập hóa đơn xuất khẩu |
| TT 136/2026/TT-BTC | 14/09 → 15/09/2026 | Hồ sơ hàng xuất khẩu không chịu thuế TTĐB |
| NĐ 356/2026/NĐ-CP | 14/09 → 01/12/2026 | Bãi bỏ một số Nghị định của Chính phủ |
| CV 6637/CT-VP | 08/09/2026 | Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế” |
| CV 6689 & 6646/CT-QLNT | 08-09/09/2026 | Tiền sử dụng đất, tiền thuê đất |
| TT 09/2026/TT-KTNN | 15/09 → 01/11/2026 | Danh mục hồ sơ kiểm toán nhà nước |
Tỷ Giá Hóa Đơn Xuất Khẩu: Điểm Cần Nắm
Công văn 6810/CT-QLNT ngày 14/09/2026 của Cục Thuế hướng dẫn cụ thể về tỷ giá áp dụng khi lập hóa đơn xuất khẩu, giải đáp vướng mắc thực tế mà nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gặp phải. Văn bản có liên quan đến Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế và Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ điện tử.
Với kế toán, đây là căn cứ quan trọng để xác định đúng tỷ giá quy đổi khi xuất hóa đơn cho khách hàng nước ngoài — tránh sai lệch doanh thu, số liệu kê khai thuế GTGT, thuế TNDN và rủi ro bị ấn định thuế khi quyết toán, thanh tra.
Chiến Dịch Làm Sạch Mã Số Thuế
Công văn 6637/CT-VP ngày 08/09/2026 thông báo chiến dịch “Làm sạch mã số thuế – Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” của Cục Thuế. Doanh nghiệp nên chủ động tra cứu tình trạng mã số thuế của công ty và các chi nhánh trên hệ thống thuế điện tử, tránh bị đưa vào diện rà soát gây gián đoạn xuất hóa đơn, khai thuế.
Hồ Sơ Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt Với Hàng Xuất Khẩu
Thông tư 136/2026/TT-BTC (hiệu lực từ 15/09/2026) sửa đổi khoản 2 Điều 3 Thông tư 158/2025/TT-BTC, quy định lại bộ hồ sơ chứng minh hàng hóa xuất khẩu (bán hoặc ủy thác xuất khẩu) thuộc diện không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, gồm: hợp đồng mua bán/ủy thác xuất khẩu, hóa đơn bán hàng, biên bản thanh lý hợp đồng thể hiện đầy đủ thông tin thanh toán không dùng tiền mặt. Nếu hàng mua để xuất khẩu nhưng tiêu thụ nội địa, doanh nghiệp phải kê khai, nộp thuế TTĐB khi bán trong nước.
Tiền Sử Dụng Đất, Tiền Thuê Đất
Công văn 6689/CT-QLNT và 6646/CT-QLNT hướng dẫn về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Kế toán các đơn vị đang thuê hoặc sử dụng đất của Nhà nước nên đối chiếu số liệu đang hạch toán vào chi phí với hướng dẫn tại hai văn bản này.
Quy Định Mới Về Hồ Sơ Kiểm Toán Nhà Nước
Thông tư 09/2026/TT-KTNN (hiệu lực từ 01/11/2026) quy định danh mục hồ sơ kiểm toán chi tiết; chế độ nộp lưu, bảo quản, khai thác và hủy hồ sơ kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước. Doanh nghiệp có vốn nhà nước hoặc thuộc đối tượng kiểm toán nhà nước nên nắm quy định này để chủ động phối hợp khi có đoàn kiểm toán làm việc. Ngoài ra, Nghị định 356/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/12/2026) bãi bỏ một số Nghị định cũ — doanh nghiệp cần rà soát các quy chế nội bộ, hợp đồng đang căn cứ vào các Nghị định này để cập nhật kịp thời.
Ứng Dụng Thực Tế Cho Kế Toán Doanh Nghiệp
- Rà soát hóa đơn xuất khẩu phát sinh gần đây, đối chiếu tỷ giá đã sử dụng với hướng dẫn tại CV 6810/CT-QLNT trước khi lập tờ khai thuế GTGT.
- Tra cứu tình trạng mã số thuế của công ty và chi nhánh trên hệ thống thuế điện tử.
- Cập nhật hồ sơ chứng minh hàng xuất khẩu không chịu thuế TTĐB theo Thông tư 136/2026/TT-BTC.
- Đối chiếu số liệu tiền thuê đất, tiền sử dụng đất đang hạch toán.
- Lập danh sách văn bản nội bộ đang căn cứ vào các Nghị định bị bãi bỏ để cập nhật trước 01/12/2026.
Câu Hỏi Thường Gặp
Công văn 6810/CT-QLNT áp dụng cho đối tượng nào?
Văn bản hướng dẫn về tỷ giá lập hóa đơn, áp dụng cho các doanh nghiệp có phát sinh hóa đơn xuất khẩu, xuất hóa đơn bằng ngoại tệ cho khách hàng nước ngoài.
Thông tư 136/2026/TT-BTC có hiệu lực từ khi nào?
Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 15/09/2026.
Doanh nghiệp cần làm gì với chiến dịch làm sạch mã số thuế?
Chủ động tra cứu tình trạng mã số thuế của công ty và các chi nhánh trên hệ thống thuế điện tử, xử lý sớm nếu phát hiện sai lệch để không bị gián đoạn việc xuất hóa đơn, khai nộp thuế.
Kết Luận
Các văn bản mới về tỷ giá hóa đơn xuất khẩu, làm sạch mã số thuế, thuế tiêu thụ đặc biệt và kiểm toán nhà nước đều có tác động trực tiếp đến công tác kế toán, thuế tại doanh nghiệp. Kế toán và chủ doanh nghiệp nên chủ động rà soát, đối chiếu ngay để tránh rủi ro bị truy thu, xử phạt khi quyết toán hoặc thanh tra thuế.